اوج و افول بندر باستانی سیراف با نگاهی بر یافتههای باستانشناسی
نویسندگان
1 گروه باستانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ابهر، ابهر.
2 گروه باستانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران
doi
چکیده
سیراف شناسنامه تاریخ دریانوردی ایران و معرف بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی سرزمین ماست. حیات اقتصادی و اجتماعی این بندر مهم و مشهور در دوران رونق و شکوفایی، بیانگر تمدنی درخشان و پویا است که از دورة ساسانی تا چند قرن بعد از اسلام تداوم داشته است. تحولات صورت گرفته در دستگاه خلافت عباسی در قرون سوم و چهارم هجری قمری و تشکیل سلسلة ایرانی آل بویه از دلایل این شکوفایی بوده است. در طول تاریخ جغرافیدانان، مورخان و جهانگردان مسلمان به دفعات از آن سخن گفتهاند و به توصیف و تعریف آن پرداختهاند، و کاوشها و بررسیهای باستانشناسی زیر آب که اخیراً در آن صورت گرفته، به شناخت بیشتر این بندر باستانی کمک نموده است. شواهد تاریخی نشان میدهند که بیشترین مبادلات و رفت و آمدهای تجاری و فرهنگی در اقیانوس هند در سدههای نخست اسلامی به سوی شرق دور و یا غرب این اقیانوس، از طریق خلیج فارس و دریای عمان صورت میگرفته است و فعالترین مراکز تجاری آسیا و آفریقا و حتی مدیترانه، مراکز بندری مسلمانان از جمله سیراف بودهاند. در این مقاله قصد داریم تا به تحول این بندر و دلایل اوج و افول آن با مدارک باستانشناختی بپردازیم.
