تبیین الگوی استقراری شهرستان فنوج در منطقه مکران بلوچستان از پیش از تاریخ تا دوران اسلامی
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد باستانشناسی، گروه باستانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
2 پژوهشگر پسادکتری باستانشناسی، گروه باستانشناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه باستانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
4 دانشجوی دکتری باستانشناسی، گروه باستانشناسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
doi
10.30495/peb.2023.704086چکیده
یکی از روشهای بررسی و شناسایی عوامل مورد نظر در مطالعات باستانشناسی مطالعه الگوی استقرار و تحلیل استقراری است که به بررسی شکلگیری محوطههای باستانی در انواع بسترهای محیطی میپردازد. شهرستان فنوج در منطقه مکران بلوچستان در جنوب شرقی ایران، قرار گرفته است. برخلاف دیگر بخشهای جنوب شرقی ایران، این ناحیه با وجود تنوع جغرافیایی و زیستمحیطی، از دیدگاه باستانشناسی چندان شناخته شده نیست. اقوامی که در طول هزارهها در این سرزمین زندگی میکردهاند، خود را با شرایط دشوار محیطی منطقه وفق دادهاند. ناحیه مزبور دارای محوطههایی از عصر مفرغ تا دوران اسلامی است. این پژوهش برای نخستینبار به بازشناسی مبحث الگوی استقراری در این شهرستان میپردازد. هدف این پژوهش، شناخت چگونگی و چرایی شکلگیری محوطههای باستانی در شهرستان فنوج است. در این راستا، با استفاده از نرمافزارهای ArcGIS و SPSS به تحلیل و شناسایی الگوهای استقراری شهرستان فنوج در ارتباط با عوامل مختلف جغرافیای طبیعی پرداخته شده است. مطالعات نشان میدهد که بیشتر استقرارگاهها به عوامل محیطی و طبیعی وابسته بودهاند و غالباً در نزدیکی منابع آبی شکل گرفتهاند.
