نقدی بر رویکرد قانون مجازات اسلامی درباره درجه بندی مجازات شرکای جرم در فرض متفاوت بودن درجه تقصیر یا تأثیر در نتیجه.
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
2 دانشیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده علوم و حقوق سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران .
doi
10.71678/ijrj.2025.967643چکیده
بعد از ارتکاب جرم یا جنایت در فرض اشتراک، برای تعیین میزان مجازات، برخی نظریه پردازان میزان تقصیر و برخی دیگر میزان تاثیر مرتکب در تحقق نتیجهی مجرمانه را ملاک قرار میدهند. گروهی دیگر فارغ از هر نوع میزان و درجهی تقصیر و تأثیر در نتیجهی مجرمانه، نظر به تساوی مجازات افراد دخیل در جنایت دارند. در یک حالت کلیتر میتوان گفت گروهی معتقد به تساوی مسئولیت و گروهی اعتقاد به نسبت سنجی مسولیت متناسب با میزان تقصیر وتأثیر دارند. از این رو، سه رویکرد تعیین مسئولیت بر مبنای میزان تقصیر، اندازهی تاثیر و تساوی مسئولیت مورد بررسی قرار خواهد گرفت. هدف از این تحقیق، خارج از نقد رویکرد تساوی مسئولیت به عنوان رویکرد غالب قانونگذار، ارائهی یک نظام عادلانهی تعیین مسئولیت در فرض اختلاف در میزان تقصیر و تاثیر(در فرض اشتراک) میباشد. قانونگذار در تعیین انواع میزان مجازاتها اعم از دیات، قصاص، تعزیرات و حدود، اغلب از نظریهی تساوی در مسئولیت پیروی کرده است. اما پژوهش حاضر، بطور کلی به نفع نظریه توزیع مسئولیت بر پایهی میزان تقصیر یا دخالت اندازه تاثیر استدلال نموده است.
