تعدیل قضایی قرارداد در اثر بیماری کرونا با توجه به حقوق ایران و آموزه‌های فقهی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ساری، ساری، ایران

2 دانشجوی دکتری رشته حقوق خصوصی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.

3 استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد جویبار، جویبار، ایران

doi
10.71678/ijrj.2025.966938
چکیده

در عصر حاضر با وجود تکنولوژی پیشرفته، علاوه بر افزایش رفاه اجتماعی گاهی انسان را دستخوش تغییراتی می‌کند. بحران‌های جهانی و طبیعی همیشه علاوه بر مشکلات اجتماعی، فعالیت­های اقتصادی را نیز دچار آسیب ساخته­اند. شیوع بیماری کرونا از عواملی است که به یک معضل اقتصادی، اجتماعی و تهدید بین­المللی از سوی سازمان بهداشت جهانی تبدیل شده است. از این رو موجب آسیب فعالیت­های اقتصادی و افت درآمد در اجتماع گردیده است. تغییر اوضاع و احوال ناشی از همه­گیری کرونا، سبب دشواری و غیر ممکن شدن اجرای تعهدات قراردادی در بخش­های مختلف جامعه شده است. بنابراین در این پژوهش ضمن بررسی مفاهیم مربوط به تغییر اوضاع و احوال، قواعد فقهی لاضرر، عسر و حرج، اضطرار، عدالت و انصاف به توجیه و امکان تعدیل قضایی قرارداد توسط دادگاه­ها در شرایط همه­گیری کرونا با استناد به مواد قانونی ۲۲۷ و ۲۲۹ قانون مدنی و قواعد فقهی با روش تحلیلی توصیفی پرداخته شده است.