مقایسه و آنالیز بیوانفورماتیکی تنوع مورفولوژیکی میوه و هسته گیاه دارویی عناب (Ziziphus jujuba Mill.) در جمعیت های مختلف
نویسندگان
1 Department of Microbiology, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran.
2 گروه میکروبیولوژی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.
3 گروه زیست شناسی، دانشکده فناوری های زیستی و علوم همگرا، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
https://doi.org/10.71504/SJOAPB.2025.1203180چکیده
هدف: عناب ( Ziziphus jujuba MILL.) یکی از گیاهان ارزشمند دارویی و متعلق به خانواده عنابیان میباشد که به دلیل برخورداری از انواع ویتامین، پکتین، آلکالوئید، ترکیبات فنولی و اسیدهای چرب اهمیت زیادی در صنایع دارویی دارد. با وجود قدمت طولانی و تنوع گسترده، تاکنون هیچگونه اقدام جدی در زمینه شناسایی تنوع ژنتیکی و ساختار جمعیت این گونه مهم در کشورمان انجام نشده است. مواد و روش ها: در مطالعه حاضر، تنوع ژنتیکی 8 جمعیت جغرافیایی عناب برای اولین بار با بررسی تنوع مورفولوژیکی میوه و هسته عناب در 8 استان ایران مورد ارزیابی قرار گرفتند. در بررسیهای مورفولوژیکی میوه عناب نتایج میانگین صفات مختلف میوه و هسته و ارتباط جمعیتها با یکدیگر بر اساس صفات مورفولوژیک، با آزمون ANOVA در سطح احتمال 01/0 بررسی شد. رستهبندی PCoA برای گروهبندی جمعیتها و گروهبندی جمعیت ها توسط خوشهبندی WARD انجام شد. یافته ها: مطالعه حاضر میزان مناسبی از تنوع ژنتیکی را میان جمعیتهای وحشی (غیر زراعی) عناب نشان میدهد که میتواند برای حفاظت و تولید مثل این محصول زراعی مهم در داخل کشور مورد استفاده قرار گیرد. آنالیز PCoA در بررسی صفات مورفولوژیک میوه نشان داد که بین جمعیتها از لحاظ شاخصهای مورد بررسی، تفاوت چشمگیری وجود دارد. جمعیتهای جغرافیایی از لحاظ شباهت و تفاوت در صفات مورفولوژیکی توسط خوشهبندی WARD در دو خوشه مختلف گروهبندی شدند. نتیجه گیری: تهیه و مقایسه ارقام مختلف عناب در حال رشد در مناطق مختلف جغرافیایی کشور به منظور جمعآوری اطلاعاتی در خصوص ویژگیهای ژنتیکی و شیمیایی آنها برای برنامههای آینده اصلاح وحفاظت ضروری است. هدف: عناب ( Ziziphus jujuba MILL.) یکی از گیاهان ارزشمند دارویی و متعلق به خانواده عنابیان میباشد که به دلیل برخورداری از انواع ویتامین، پکتین، آلکالوئید، ترکیبات فنولی و اسیدهای چرب اهمیت زیادی در صنایع دارویی دارد. با وجود قدمت طولانی و تنوع گسترده، تاکنون هیچگونه اقدام جدی در زمینه شناسایی تنوع ژنتیکی و ساختار جمعیت این گونه مهم در کشورمان انجام نشده است. مواد و روش ها: در مطالعه حاضر، تنوع ژنتیکی 8 جمعیت جغرافیایی عناب برای اولین بار با بررسی تنوع مورفولوژیکی میوه و هسته عناب در 8 استان ایران مورد ارزیابی قرار گرفتند. در بررسیهای مورفولوژیکی میوه عناب نتایج میانگین صفات مختلف میوه و هسته و ارتباط جمعیتها با یکدیگر بر اساس صفات مورفولوژیک، با آزمون ANOVA در سطح احتمال 01/0 بررسی شد. رستهبندی PCoA برای گروهبندی جمعیتها و گروهبندی جمعیت ها توسط خوشهبندی WARD انجام شد. یافته ها: مطالعه حاضر میزان مناسبی از تنوع ژنتیکی را میان جمعیتهای وحشی (غیر زراعی) عناب نشان میدهد که میتواند برای حفاظت و تولید مثل این محصول زراعی مهم در داخل کشور مورد استفاده قرار گیرد. آنالیز PCoA در بررسی صفات مورفولوژیک میوه نشان داد که بین جمعیتها از لحاظ شاخصهای مورد بررسی، تفاوت چشمگیری وجود دارد. جمعیتهای جغرافیایی از لحاظ شباهت و تفاوت در صفات مورفولوژیکی توسط خوشهبندی WARD در دو خوشه مختلف گروهبندی شدند. نتیجه گیری: تهیه و مقایسه ارقام مختلف عناب در حال رشد در مناطق مختلف جغرافیایی کشور به منظور جمعآوری اطلاعاتی در خصوص ویژگیهای ژنتیکی و شیمیایی آنها برای برنامههای آینده اصلاح وحفاظت ضروری است. یافته ها: مطالعه حاضر میزان مناسبی از تنوع ژنتیکی را میان جمعیتهای وحشی (غیر زراعی) عناب نشان میدهد که میتواند برای حفاظت و تولید مثل این محصول زراعی مهم در داخل کشور مورد استفاده قرار گیرد. آنالیز PCoA در بررسی صفات مورفولوژیک میوه نشان داد که بین جمعیتها از لحاظ شاخصهای مورد بررسی، تفاوت چشمگیری وجود دارد. جمعیتهای جغرافیایی از لحاظ شباهت و تفاوت در صفات مورفولوژیکی توسط خوشهبندی WARD در دو خوشه مختلف گروهبندی شدند. نتیجه گیری: تهیه و مقایسه ارقام مختلف عناب در حال رشد در مناطق مختلف جغرافیایی کشور به منظور جمعآوری اطلاعاتی در خصوص ویژگیهای ژنتیکی و شیمیایی آنها برای برنامههای آینده اصلاح وحفاظت ضروری است.
