آزمایش مقاومت به خشکی چند اکوتیپ و ژنوتیپ بادام خودرو و اهلی به‌منظور استفاده در جنگل‌کاری دیم

نویسندگان
doi
10.22092/ijfpr.2003.109366
چکیده

این تحقیق در قالب دو آزمایش انجام گرفته است. در آزمایش اول ژنوتیپ‌های G 1 و G 2 از گونه اهلی بادام تلخ ( Prunus dulcis var . amara ) با مبدأ نجف‌آباد اصفهان و یک اکوتیپ (E 1 ) از گونه بادامک ( Amygdalus scoparia ) با مبدأ سمیرم اصفهان در قالب طرح آماری کرت‌های خرد شده و در سه تکرار مورد آزمایش قرار گرفتند. تیمارهای اصلی شامل پنج درصد رطوبت خاک (7، 10، 13، 16 و 20) و تیمارهای فرعی شامل دو ژنوتیپ بادام اهلی و یک اکوتیپ بادام وحشی فوق بودند. آزمایش دوم نیز مشابه آزمایش اول بود، با این تفاوت که اکوتیپ بادامک به‌جای سمیرم اصفهان از پاوه کردستان (E 2 ) جمع‌آوری شده بود و ژنوتیپ‌های بادام اهلی شامل G 4 ، G 5 و G 6 بودند. خصوصیات کمی و فیزیولوژیکی مورد اندازه‌گیری بادام شامل ارتفاع، قطر یقه، وزن خشک (برگ، ساقه و ریشه)، ضخامت و تعداد برگ، تعداد شاخه‌های فرعی، میزان پرولین برگ و وضعیت روزنه‌های برگ بودند. گرچه بین گونه بادامک (اکوتیپ سمیرم) و دو ژنوتیپ بادام تلخ در آزمایش اول از نظر ارتفاع، وزن خشک (برگ، ساقه و ریشه) و قطر یقه اختلاف معنی‌داری مشاهده شد، ولی آزمایش نشان داد که بردبارترین آن‌ها ژنوتیپ G 1 است. در آزمایش دوم، بین اکوتیپ بادامک و سه ژنوتیپ بادام تلخ از نظر ارتفاع، وزن خشک ریشه و تعداد برگ اختلاف معنی‌دار دیده می‌شد. در این آزمایش نیز مشخص شد که رشد طولی نهال بادامک بیش از ژنوتیپ‌ها می‌باشد و میان ژنوتیپ‌ها از نظر رشد طولی اختلاف معنی‌دار به‌چشم می‌خورد. همچنین، ژنوتیپ G 6 دارای بیشترین و اکوتیپ E 2 و ژنوتیپ G 5 دارای کمترین ریشه‌دوانی بوده‌اند. به‌طور کلی، میان گونه‌ها و ژنوتیپ‌های بادام از نظر میزان ریشه‌دوانی، اختلاف بیشتری در مقایسه با بخش هوایی بود. بردبارترین اکوتیپها به‌ترتیب G 6 و G 4 بودند.