فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اسالیب شرط از نظر معنا در بر دارندة سببیّت و توقّف یکی بر دیگری می‌باشد که فعل شرط و جواب و ادوات شرط ارکان اساسی آن است این ادوات شانزده‌گانه به اول جملات شرطی که با دو فعل مضارع یا ماضی و یا یک مضارع و ماضی و یا برعکس بوده وارد می‌شوند و جمله دوم اکثراً متوقّف بر جملة شرط می‌باشد در بحث جملات شرطی و انواع ادوات متفاوت و هم‌چنین چرائی کاربرد نوع خاصی از افعال اهمیّت خاصی به چشم می‌خورد در مقاله حاضر تلاش بر این است تا ظرائف بلاغی إن، اذا و لو را در کاربردهای قرآن کریم آشکار نماییم بنابراین ظرائف بلاغی جملات شرطی با اذا از جهت حتمیت و إن از جهت شک و احتمال و نیز لو که امتناع وقوع جواب شرط به خاطر امتناع شرط است مطالعه شده است و نیز نشان داده شده است گاهی فعل شرط می‌تواند به معنای ماضی و حال بکار رود و اِن هر چند اغلب در مفهوم شک و احتمال است گاهی از آن تعبیر به قطعیت می‌شود و قتی که در معنای توبیخ، کنایه، تغلیب و جاهل گرفتن مخاطب عالم و تجاهل باشد و گاه در امور محال بکار می‌رود همین‌طور لو به صورت امتناعی و غیرامتناعی در قرآن آمده است و اذا غیرجازم بوده و ظرف زمان آینده است که گاه فعل شرط آن در تقدیر می‌باشد و در امور قطعی الوقوع بکار می‌رود.