بررسی معنای تضمین در قرآن با استفاده از روش نشانه‌شناسی پرس

نویسندگان

1 دانشجو دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم، قم، ایران

2 استادیارگروه زبان و ادبیات عربی، واحد قم ، دانشگاه آزاد اسلامی، قم ، ایران

3 استادیارگروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قم، قم، ایران

doi
10.30495/qsf.2022.679157
چکیده

از اختلافات نحوی‌‌های بصری و کوفی مساله جایگزینی معنوی حروف به جای هم است که کوفیان آن را جایز، و بصریان آن را جایز ندانسته‌اند و در برابر این پرسش که برخی حروف در معنای غیرحقیقی خود استعمال می‌‌شوند، از قاعدۀ تضمین بهره برده‌‌اند. تضمین توسعه در معنای فعل همراه با حرف جر ناهمگون است. این تعریف از تضمین دربردارندۀ همۀ دیدگاه‌‌ها نیست؛ زیرا برخی از نحوی‌ها قائل به اشراب معنوی و برخی تبدل معنایی را پذیرفته‌‌اند و از آنجا که تضمین یک قاعدۀ تجویزی است، برای بازشناسی درستی اینکه کدام شیوه در برخورد با تضمین صحیح است، باید از روشی زبان‌شناسانه بهره برد؛ ازاین‌رو، برای بازشناسی حقیقت معنای تضمین در این نوشتار از روش نشانه‌شناسی پرس بهره گرفته و با این معیار مشخص شده است که توسعه در معنای نشانه‌‌ها نه به‌تنهایی در بحث حروف صورت گرفته و نه به‌تنهایی در افعال واقع شده است؛ بلکه در فرایندی دوسویه این دو نشانه معانی خود را به‌صورت جعل ترکیبی با هم تلفیق کرده‌اند.