نقد و تحلیل روایات صحیحین در خصوص حذف آیه رجم از قرآن کریم

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم قرآن وحدیث دانشگاه آیت الله بروجردی

2 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده علوم قرآنی مشهد

doi
چکیده

ادعای تحریف قرآن از طرف برخی افراد یکی از موضوعات مهم و حساس در طول تاریخ اسلام بوده که پذیرش این عقیدة ضمن ایجاد تشکیک در آموزه‌های اعتقادی، می تواند موجب چالش در شکل گیری فرهنگ، اخلاق و و قوانین جامعه اسلامی باشد. در جهت رفع این انگاره از ساحت قرآن باید روایاتی بررسی شود که به حذف یا زیادت آیه یا سوره‌ای اشاره شده و باعث این ادعای سست گردیده است. از جمله این روایات، روایت «عمر بن خطاب» است که مشعر به حذف آیه­ی موهوم رجم از قرآن کریم است که به شکل‌های مختلفی از جمله « الشَّيْخُ وَ الشَّيْخَةُ إِذَا زَنَيَا فَارْجُمُوهُمَا الْبَتَّةَ» روایت شده است. این پژوهش ضمن احصای طرق مختلف روایت، به روش توصیفی_ تحلیلی، به بررسی اشکالات متنی، محتوایی و سندی آن پرداخته است. بررسی نگاشته پیش رو حکایت از آن دارد که در حیطه متنی، آیه موهوم در روایت مذکور از جهات مختلف لفظی و دستوری با ادبیات عرب و اسلوب بیانی حاکم بر قرآن سازگار نبوده، و نیز از بعد محتوایی نمونه‌ای مانند این آیه و یا مصداقی در حکم آن نیست و به گمان بعضی این احتمال می‌رود که متن مورد بحث در اصل سنتی باشد که در زمان پیامبر اکرم(ص) وضع شده باشد. همچنین بررسی‌های سندی نشان می‌دهد که با توجه به مرفوع بودن اسناد، تمام طرق این روایت در زمرة روایات ضعیف جای می‌گیرد. و نتیجه اشکالات وارده، روایت را از حیث اعتبار ساقط می‌باشد.