بررسی تطبیقی مبانی روش تفسیر قرآن به قرآن در تفاسیر
نویسندگان
1 دانشیار گروه معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی،واحد دانشگاه آزاد اسلامی
3 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران
doi
چکیده
تفسیر قرآن به قرآن به عنوان روشی تفسیری در قرن اخیر با اصول و مبانی مشخص خود، توسط مفسران شیعه و سنی مورد استفاده قرار گرفته است. مفسرانی چون علامه طباطبایی و آیتالله جوادی آملی از شیعه و عبدالکریم خطیب و شنقیطی از اهل سنت از این روش بهره بردهاند. با مطالعه تفاسیری که به این روش نگاشته شدهاند، مبانی مشترک و غیرمشترک مفسران شیعه و سنی آشکار میشود. از مهمترین این مبانی میتوان به تناسب سور و آیات قرآن، همگانی بودن فهم قرآن، حجیت عقل در مسیر فهم قرآن، اعتبار ظواهر قرآن، استقلال وساطت قرآن، نورانیت قرآن، تبیان کل شیء بودن قرآن و وحدت موضوعی سورههای قرآن اشاره کرد. این پژوهش که به روش کتابخانهای انجام شده، به بررسی، تحلیل و نقد این مبانی پرداخته و به انتقادات وارده پاسخ داده است. نتیجه نهایی نشان میدهد که تفسیر قرآن به قرآن کاربردیترین و شاید تنها روش متقن تفسیری است که نظریه آن در خود قرآن کریم وجود دارد.این روش تفسیری با تکیه بر اصول منسجم خود، راهی مطمئن برای فهم صحیح قرآن ارائه میکند و تمایز آن از سایر روشهای تفسیری در همین رویکرد جامع و خودبسنده به قرآن است. این روش به مخاطبان کمک میکند تا با روشی دقیق و معتبر به فهم قرآن دست یابند.