مقایسه اثربخشی رواندرمانی مبتنی بر فراتشخیص و شفقت به خود بر حساسیت اضطرابی در بیماران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران

2 گروه روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران

3 گروه روانشناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران

doi
10.82935/PSYEDU.2026.1205242
چکیده

اختلال اضطراب فراگیر یکی از انواع اختلالات اضطرابی است که ویژگی اصلی آن نگرانی و اضطراب شدید (پیش بینی بیمناکانه) درباره تعدادی از حوادث یا رویدادها است، لذا هدف پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی رواندرمانی مبتنی بر فراتشخیص و شفقت به خود بر حساسیت اضطرابی در بیماران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر بود. روش پژوهشی نیمه تجربی و در قالب یک طرح پیش آزمون- پس آزمون شامل دو گروه مداخله و یک گروه کنترل انجام شد. جامعه مورد نظر در این پژوهش کلیه‌ی بیماران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر بودند که به مراکز مشاوره شهر مشهد در سال 1402 مراجعه کرده که از این جامعه تعداد  45 بیمار به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند که به سه گروه 15 نفره تقسیم گردید و به صورت تصادفی به دو گروه مداخله و یک گروه کنترل جایگزین شدند که در طول مداخله گروه‌ها به 13 نفر تقلیل یافت. برای جمع آوری داده‌ها از مقیاس حساسیت اضطرابی ریس و همکاران (1986) استفاده شد و جلسات درمان مبتنی بر فراتشخیص برنامه‌ی درمانی بارلو و همکاران (2008)  طی 10 جلسه و جلسات درمان مبتنی بر شفقت به خود گیلبرت (2020) طی 12 جلسه برای گروه‌های مداخله اجرا شد. و برای گروه کنترل هیچ مداخله‌ای انجام نشد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل کوواریانس و با نرم افزار SPSS-25 استفاده شد. نتایج نشان داد، در حساسیت اضطرابی و هیچ کدام از ابعاد آن (نگرانی‌های جسمی، نگرانی‌های روان شناختی و نگرانی‌های اجتماعی) بین دو گروه رواندرمانی یکپارچه مبتنی بر فراتشخیصی و گروه رواندرمانی مبتنی بر شفقت  در مرحله پس آزمون تفاوت معنی‌داری وجود نداشت و هر دو درمان منجر به بهبود حساسیت اضطرابی شدند (05/0 > p).  با توجه به ماهیت روان‌درمانی یکپارچه مبتنی بر فراتشخیص و روان‌درمانی مبتنی بر شفقت به خود، این دو روش درمانی بر ابعاد حساسیت اضطرابی (نگرانی‌های جسمی، نگرانی‌های روان شناختی و نگرانی‌های اجتماعی) پیشنهاد می‌گردد.