فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تجربه‌گرایی در دوران معاصر، به رشد مادّی‌گرایی کمک کرد و موجب شد برخی اندیشمندان معاصر، به همه ابعاد هستی با رویکرد مادّی‌گرایانه بنگرند. بر این اساس، اندیشه‌وران ایرانی ، با معیار قرار دادن فلسفه حسی در بررسی مفاهیم غیبی، رویکرد مادّی‌گرایانه به این مفاهیم را دنبال کردند. از آن جا که این رویکرد، با تطوّراتی مواجه بود، تحقیق حاضر در صدد برآمد با روش کتابخانه‌ای و رویکرد توصیفی- تحلیلی، به تبیین این مسئله بپردازد که رویکرد مذکور، چه مراحلی را پشت سر گذاشته و این مراحل از چه زمینه و پیامدهایی برخوردار بوده است. طبق بررسی‌های انجام شده، رویکرد مورد نظر سه مرحله را پشت سر گذاشته است: 1- مرحلۀ انکار مفاهیم غیبی: در این مرحله، مفاهیم غیبی، متعارض با یافته‌های علوم تجربی تلقّی شده و غالباً از سوی روشنفکران انکار شدند. 2- مرحلۀ تطبیق مادّی‌گرایانۀ علمی فعّالانه: در این دوره، تلاش‌های گسترده‌ای برای تطبیق مفاهیم غیبی با علوم تجربی صورت گرفت. 3- مرحلۀ تطبیق مادّی‌گرایانه علمی نیمه‌فعّالانه: در این مرحله، با تحوّلات نوپوزیتویستی و نگاه هرمنوتیکی به مفاهیم قرآن، تطبیق مادّی تا حدودی فروکش کرد.