بررسی اختلاف دیدگاه مفسران در اجزا و دلالت آیه ۳۵ سوره محمد و نسبت آن با آیه ۶۱ سوره انفال

نویسندگان

1 گروه علوم قرآن و حدیث ، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس ، تهران، ایران

2 گروه علوم قرآن و حدیث ، دانشگاه تربیت مدرس ، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه تاریخ ، دانشگاه جامع امام حسین (ع)،‌تهران،‌ایران

4 هیأت علمی گروه علوم قرآن و حدیث دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران(استادتمام)

doi
چکیده

مفسران در آیۀ ﴿فَلا تَهِنُوا وَ تَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ ﴾ (محمد: 35) از جهات گوناگون دچار اختلاف شده‌اند. از جمله در اعراب واژه ﴿تَدْعُوا﴾، معنای ﴿السَّلْمِ﴾، معنای ﴿الْأَعْلَوْنَ﴾، نقش واو در ﴿وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ﴾، نسبت این آیه با آیه ۶۱ سورۀ انفال و همچنین در دلالت آیه اختلاف وجود دارد. این آیه با لحاظ معنای صلح برای ﴿السَّلْمِ﴾ به دلیل ارتباط با مسئله فقهی حکومتی جواز یا عدم جواز صلح با مشرکان، در میان مفسران معرکه آرا بوده است. در این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی به نقد و بررسی دیدگاه مفسران پرداخته و به این نتیجه رسیده است که ﴿تَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ﴾ به معنی دعوت نکردن به صلح و ﴿الْأَعْلَوْنَ﴾، برتری همیشگی جبهه حق است که به شرط ایمان محقق می‌شود. آیه ۳۵ سوره محمد از صلح ابتدایی که از روی ضعف و ناچاری انجام می‌شود نهی می‌کند و از این‌رو دو آیۀ مذکور تعارضی باهم ندارند.