بررسی عناصر ایدئولوژیک بر اساس رویکرد چرخش فرهنگی در ترجمه قرآن کریم (مطالعه موردی بررسی برخی آیات سوره مائده در تفسیر کشف الاسرار و عدة الابرار میبدی)

نویسندگان

1 دانشیار و عضو هیأت علمی گروه زبان و ادبیات عربی ‌دانشگاه تهران،ایران.

2 دانشجوی دکتری گروه مطالعات ترجمه دانشگاه تهران،ایران

3 دانشیارو عضو هیأت علمی گروه ادبیات و زبان عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران،ایران.

4 استادیار وعضو هیأت علمی گروه ادبیات و زبان عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران،ایران.

doi
چکیده

با بررسی ترجمه های قرآن کریم و فراوانی و گوناگونی ترجمه ها در قرن ها و زمان های مختلف و اهمیت آن به جهت قدسیت کلام الله، ملاحظه می شود که رویکرد مترجمان و سبک وسیاق ترجمه با گرایش فکری و ایدئولوژی آنها مطابقت دارد. قرآن کریم به دلیل وجود عناصر فرهنگی، فقهی و ایدئولوژیک فراوان وهمچنین سبک ادبی آیات، زمینه ی بسیار مناسبی برای صاحبان قلم ترجمه و ایجاد تنوع در ترجمه ها می باشد. از میان گرایش های فکری ومشارب عقیدتی مختلف، با بررسی ترجمه های عرفانی قرآن و ترجمه ی موردی رشید الدین میبدی از منظر رویکرد چرخش فرهنگی به این نتیجه می رسیم که تعامل ایشان با آیات و عبارات فرهنگی دارای لایه ها وسطح های مختلف است. بر این اساس پژوهش به بررسی پیش فرض های معرفتی برگرفته از باورهای ایدئولوژیک مترجم و این که چگونه نمود آن را در ترجمه ی برخی آیات منتخب از سوره ی مائده می توان مشاهده کرد، پرداخته است. ملاحظات ایشان در ترجمه ی آیات باعث تولید معانی مختلف و تفاوت هایی با سایر گرایش ها به همراه داشته و پژوهش سعی کرده، نمود باورهای عرفانی فرامتن را در ترجمه ی این آیات متجلی سازد. روشی که سالکان آن تکیه بر تفکر و تعمق در ظواهر آیات را در کنار سایر طرق کشف معانی از جمله روایات و سنت، بیشتر مدنظر خود قرار می دهند و در این زمینه به نتایج متفاوتی می رسند که به نوبه ی خود غنی و ارزشمند است.