فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از جمله مباحثی که در نحوه زندگی انسان تاثیر مستقیم و کاربردی دارد، قوانین یا سنن الهی است. این قوانین ذاتی حاکم بر رفتار انسان، همواره مورد توجه اندیشمندان مسلمان و غیر مسلمان بوده است. از جمله متالهان یهودی که در این زمینه نظرگاه هایی را ایراد کرده اند، اسپینوزا است. در خلال عقاید الهیاتی او می توان تعابیری را یافت که با اندکی تقریب می تواند مثیلی از سنن الهی در قرآن باشد .هر چند که تفاوت های عدیدیه ای در این زمینه نیز وجود دارد. وی این نیروی درونی و طبیعی را هدایت کننده بشر به خیر اعلا می داند و برای تبیین آن از تعابیری چون قانون طبیعی به کار برده است که در حیطه تبیین های اخلاقی تعریف شده است.گویی این قوانین به شکل ازلی در نوامیس هستی و حیات بشری تعبیه شده است و فاعلیت فاعل حقیقی ( خداوند) به شکل فعال و مستمر، دخلی در تحقق موردی آن ها در زمان و مکان ندارد. این پژوهش به روش تطبیقی - تحلیلی برآن است تا قرابت، اشتراکات و افتراقات قانون طبیعی اسپینوزا با سنن الهی در قرآن و نظرگاه اندیشمندان اسلامی را در حیطه علیت، اراده ، غایت مداری مورد بررسی قرار دهد.