مدیریت سود واقعی تهاجمی و حق‌الزحمه حسابرسی: نقش تعدیلگر حسابرسان طبقه اول معتمد بورس

نویسندگان

1 استادیار گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.

3 استادیار، گروه حسابداری، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.

4 گروه مدیریت مالی و حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

doi
10.71848/jcma.2025.1119770
چکیده

موضوع مدیریت سود واقعی تهاجمی و تأثیر آن بر حق‌الزحمه حسابرسی، به دلیل ارتباط نزدیک آن باکیفیت حسابرسی و شفافیت اطلاعات مالی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف این پژوهش، بررسی رابطه میان مدیریت سود واقعی تهاجمی و حق‌الزحمه حسابرسی و همچنین نقش تعدیلگر حسابرسان طبقه اول معتمد سازمان بورس و اوراق بهادار در این رابطه است. این تحقیق ازنظر هدف کاربردی و ازنظر روش از نوع همبستگی است. بدین منظور تعداد ۷۲ شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق و بهادار تهران در دوره زمانی ۱۳۹۰ الی ۱۴۰۱ موردبررسی قرار گرفت و جهت آزمون فرضیه­ها از الگوی رگرسیون به روش داده­های تابلویی استفاده شد. نتایج تحقیق، نشان می‌دهد که مدیریت سود واقعی تهاجمی منجر به افزایش حق‌الزحمه حسابرسی می‌شود و حسابرسان طبقه اول، رابطه میان مدیریت سود واقعی تهاجمی و حق‌الزحمه حسابرسی را تعدیل نمی‌کنند. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده می‌توان نتیجه‌گیری نمود که مدیریت سود واقعی تهاجمی منجر به افزایش ریسک حسابرسان می‌شود و حسابرسان به دلیل دشواری در کشف مدیریت سود واقعی تهاجمی و به‌منظور پوشش ریسک خود، حق‌الزحمه بالاتری درخواست می‌کنند؛ بنابراین، افزایش حق‌الزحمه حسابرسی الزاماً به معنی افزایش کیفیت حسابرسی و تلاش حسابرس نیست. همچنین درج نام مؤسسه حسابرسی در لیست حسابرسان طبقه اول، الزاماً به معنی کیفیت بالای حسابرسی در مقایسه با سایر حسابرسان نمی‌باشد. نتایج پژوهش منجر به گسترش ادبیات تحقیق درزمینه مدیریت سود واقعی تهاجمی و حق‌الزحمه حسابرسی خواهد شد و می‌تواند به تصمیم‌گیری‌های بهینه در این حوزه کمک کند.