دوگانگی اجتماعی نگرش- رفتار زیست محیطی، حلقه مفقوده در جامعهشناسی محیط زیست: مروری بر رویکردها
نویسندگان
1 گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران
doi
10.22034/sls.2020.19682چکیده
در بسیاری از مطالعات جامعه شناسی محیط زیست، بر هماهنگی و همسویی میان نگرش و رفتار زیست محیطی تأکید شده و آن را مسلّم فرض نموده اند؛ در این بررسی ها، احتمال وجود دوگانگی در نگرش و رفتار زیست محیطی مورد توجه قرار نگرفته است و نوع نگرش زیست محیطی را تعیین کننده اساسی نوع رفتار زیست محیطی فرد دانسته اند. در این مقاله سعی بر آن است تا با مرور رویکردهای غالب جامعه شناسی محیط زیست به روش اسنادی، عوامل مؤثر بر شکل گیری شکاف و دوگانگی میان نگرش و رفتار زیست محیطی استخراج گردند. با بررسی اشتراکات رویکردهایی که به این دوگانگی و عوامل مؤثر بر آن پرداخته اند، در نهایت، بر سه دسته از عوامل جمعیت شناختی، عوامل بیرونی (مانند عوامل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی) و عوامل درونی (مانند تقویت، دانش زیست محیطی، آگاهی، ارزش ها و نگرش ها، احساسات، اولویت ها) در راستای تبیین رفتار زیست محیطی و نیز توجیه دوگانگی نگرش و رفتار زیست محیطی تأکید شده است. در نهایت، می توان ادعا کرد که نگرش مسئولانه زیست محیطی به عنوان یک عامل درونی در کنار عوامل همسو با این نوع نگرش، منجر به شکل گیری رفتار مسئولانه زیست محیطی در افراد خواهد شد.