تحلیل حافظه بلندمدت و پویایی بازار سرمایه ایران در مقایسه با بازارهای جهانی: رویکردهای هرست، ARFIMA و FIGARCH با تأکید بر شوک‌های اقتصادی سیاسی

نویسندگان

1 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه اقتصاد دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقيقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

در این پژوهش، رفتار حافظه‌دار شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران (TEDPIX) در مقایسه با دو شاخص بین‌المللی S&P 500 و NIFTY 50 مورد بررسی قرار گرفته است. با بهره‌گیری از رویکردهای متنوع شامل ضریب هرست، تحلیل تفاضل کسری با مدل ARFIMA و مدل نوسانات شرطی حافظه‌دار FIGARCH، به شناسایی ویژگی‌های ساختاری حافظه بلندمدت در بازده و نوسانات بازارها پرداخته شد. همچنین، آزمون‌های مکملی نظیر BDS و نسبت واریانس برای بررسی تصادفی بودن سری‌ها و تحلیل اثر شوک‌های اقتصادی سیاسی مانند تحریم‌ها، توافق برجام و کرونا از طریق نمودار هرست متحرک به‌کار گرفته شد. نتایج نشان داد که بازار سرمایه ایران، برخلاف دو بازار دیگر، دارای حافظه معنادار و بلندمدت در سطح بازده و نوسان بوده و رفتار روندی‌تری از خود نشان می‌دهد. یافته‌ها ضمن تأیید ناکارایی ضعیف بازار ایران، حاکی از تأثیر قابل‌توجه شوک‌های سیاستی بر ساختار حافظه بلندمدت بازار هستند.نتایج نشان داد که بازار سرمایه ایران، برخلاف دو بازار دیگر، دارای حافظه معنادار و بلندمدت در سطح بازده و نوسان بوده و رفتار روندی‌تری از خود نشان می‌دهد. یافته‌ها ضمن تأیید ناکارایی ضعیف بازار ایران، حاکی از تأثیر قابل‌توجه شوک‌های سیاستی بر ساختار حافظه بلندمدت بازار هستند.