تحلیل نگرشها و بهرهگیری از دانش بوم شناسی شهری در برنامهریزی؛ با نگاهی بر نمونههای موردی از برنامههای ملی تا محلی
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قزوین، گروه شهرسازی، قزوین، ایران.
2 استاد دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران*(مسوول مکاتبات).
doi
10.22034/jest.2018.13574.2214چکیده
حفظ بستر طبیعی و تنوع زیستی شهر جهت ایجاد ارتباط با طبیعت و ارتقاء کیفیت زندگی در شهر با توجه به افت کیفیت محیط زیست و از همگسیختگی بنیانهای اکولوژیک شهری، نیازمند یکپارچهسازی دانش بومشناسی با فرآیند برنامهریزی و توسعه شهری است. هدف تحقیق، تبیین نظری رویکرد جدید بوم شناسی شهری از طریق بررسی سیر تحول مفهوم بومشناسی و ریشههای شکلگیری دانش بومشناسی شهری است. همچنین این مقاله درصدد پاسخ دادن به این پرسش است که چگونه با بکارگیری بوم شناسی شهری به عنوان رویکردی نو در فرآیند برنامهریزی و توسعهی شهرها، می-توان فرصتهایی را برای ایجاد پیوند میان نظام اکولوژیک با محیطهای شهری و فعالیتهای انسانی پدید آورد.تحقیق حاضر از لحاظ روش با اتکا به شیوههای توصیفی و تحلیلی انجام گرفته و تلاش شده است که با انجام مطالعات کتابخانهای و تحلیل نگرشهای مرتبط با بومشناسی شهری و مباحث مربوطه در برنامهریزی و طراحی شهری، بتوان به ریشههای نظری موضوع و نحوهی بکارگیری آن در علوم شهری از جمله شهرسازی با بررسی مصادیق کاربردی آن پیبرد.با توجه به یافتههای پژوهش، بومشناسی شهری به عنوان رویکردی نوین در شهرسازی امروزه از جایگاه مناسبی برخوردار شده است. بازیابی شبکههای اکولوژیک شهری و طراحی و برنامهریزی زیستبوم محور از مصادیق کاربردی دانش بومشناسی شهری در سطوح مختلف محسوب میشوند و از این طریق متخصصان توانستهاند در جهت تقویت محیط طبیعی و ایجاد الگوهای توسعه مبتنی برحفظ ارزشهای اکولوژیکی شهر، گامهای روبه جلویی بردارند. نتایج نشان میدهد، کاربرد دانش بومشناسی شهری در برنامهریزی و طراحی شهرها در قالب راهبردی نظری و عملی، بایستی به عنوان یک اولویت ملی جهت دستیابی به شهرهای پایدار و تابآور مد نظر قرار گیرد. دستیابی به این امر مستلزم کارگروهی میان متخصصان مختلف، حمایت از برنامههای آموزشی و ایجاد تغییر در نحوهی ارتباط میان سیاستگذاران و متخصصان میباشد.