فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

DOR: 98.1000/1735-0891.1398.27.268.54.2.1578.32 سیاه­ تاغ ( Haloxylon aphyllum Iljin) از گونه­ های سازگار در مناطق بیابانی است که علاوه بر تثبیت ماسه­ های روان، سازگاری مناسبی با اراضی شور دارد. تجمع متابولیت­ ها در تنظیم اسمزی گیاه نقش مهمی دارند و اهمیت نسبی این مواد، با توجه به گونه­ گیاهی، رویشگاه و شدت تنش متفاوت است. ازاین‏رو به­منظور بررسی تأثیر شرایط رویشگاه بر رنگدانه­ های فتوسنتزی، فعالیت آنتی‌اکسیدانی، اسیدهای آمینه، قندهای محلول و محتوای یونی سیاه­ تاغ، آزمایشی در دو منطقه در شهرستان بافق با شرایط خاکی متفاوت (خاک شور-سدیمی پلایا و غیر شور تپه­ماسه­ای) در سال 1395 انجام شد. داده های به روش یک طرفه تجزیه واریانس شدند. نتایج نشان داد که میزان کلروفیل، کاروتنوئید، آنتوسیانین، فنل و میزان فعالیت‌های آنتی­ اکسیدانی در بین دو رویشگاه، در سطح احتمال یک درصد متفاوت بود. میانگین شاخص‌های فوق در خاک‌های با شوری بالای در رویشگاه پلایا نسبت به رویشگاه تپه‌ماسه­ا­ی بیشتر بود. از بین اسیدهای آمینه مورد بررسی، میانگین میزان اسید آسپارتیک، اسید گلوتامیک، گلیسین و گلوتامین در سیاه‌تاغ رشد کرده در رویشگاه ماسه­ ای به‌ترتیب با 27/13،‌ 66/13، 01/17 و 21/12 میکروگرم بر گرم نسبت به رویشگاه پلایا بیشتر بود. از لحاظ سایر اسیدهای آمینه در بین دو رویشگاه تفاوت معنی­داری مشاهده نشد. تفاوت بین رویشگاه ها برای قندهای محلول معنی دار بود  (p<0.01) و میانگین قندهای محلو ل در رویشگاه ماسه­ای (24/26 میلی­گرم بر گرم وزن خشک) نسبت به  پلایا (26/13 میلی­گرم برگرم وزن خشک) بیشتر بود. در کل با توجه به نتایج به‌دست‌آمده مشخص شد  که سیاه­ تاغ با بهبود فعالیت­های آنتی‌اکسیدانی، افزایش محتوای رنگدانه­ ای و تعدیل غلظت یون­ها به ­ویژه تجمع پتاسیم در اندام خود با شوری مقابله نموده و نقش سایر اسمولیت­ ها مانند اسیدهای آمینه و قندهای محلول در مقاومت گیاه به شرایط تنش خشکی و محیط­ هایی با شوری کمتر از اهمیت بیشتری برخوردار بود.