تغییرات گروههای عملکردی گیاهان در اثر آتشسوزی در مراتع نیمه استپی استان چهارمحال و بختیاری
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی مرتع دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین دانشگاه شهرکرد، ایران. *(مسوول مکاتبات)
2 استادیار گروه مهندسی طبیعت دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین دانشگاه شهرکرد، ایران.
doi
10.22034/jest.2019.34185.4158چکیده
زمینه و هدف: درک چگونگی پاسخ گیاهان به آتشسوزی برای پیشبینی ویژگیها و پراکنش بسیاری از زیست بومها ضروری است. هدف این تحقیق شناسایی، طبقهبندی و تجزیه و تحلیل صفات عملکردی گیاهان است که بتوانند به عنوان وسیلهای برای شناسایی تغییرات جوامع گیاهی در اثر آتشسوزی در فواصل زمانی مختلف مورد استفاده قرار گیرند. روش بررسی: مطالعه حاضر در منطقه کرسنک در شهرستان بن و در استان چهارمحال و بختیاری انجام یافته است. تعداد 6 سایت با سابقه آتشسوزی یکساله و پنج ساله انتخاب و نمونهبرداری به روش تصادفی طبقه بندی شده انجام یافت. در هر پلات پس از شناسایی گونههای موجود، درصد پوشش هریک از گونهها تخمین زده شد و صفات گیاهی اندازهگیری شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که صفات گیاهی همچون ارتفاع گیاه، تولید، شاخص سطح برگ SLA، مساحت و وزن خشک برگ، درصد ترکیب گونههای گندمی، علفی و بوتهای، درصد ترکیب گیاهان با خوشخوراکی کلاس II و III، درصد ترکیب گونههای با اشکال زیستی همیکریپتوفیت و کامفیت در دو منطقه آتشسوزی و شاهد اختلاف معنیداری داشتند (05/0Sig ≤). طبق نتایج تحلیل مولفه های اصلی، تأثیرپذیرترین صفات به ترتیب عبارت از شاخص سطح برگ SLA، خوشخوراکی کلاس II، طول برگ، درصد ترکیب همیکریپتوفیت، درصد ترکیب پهنبرگان علفی و مساحت برگ بودند که ارتباط مستقیمی با آتشسوزی پنجساله و آتشسوزی یکساله داشتند. بحث و نتیجه گیری: بنابراین میتوان نتیجهگیری نمود که صفات گیاهی نقش مهمی در تعیین پاسخ گونههای گیاهی به آشفتگیهای محیطی دارند و از این رو میتوانند بر سیر توالی ثانویه مرتع نیمه استپی پس از آتشسوزی تأثیرگذار باشند.