فرقهگرایی، برخورد تمدنها و مدیریت بحران در جهان اسلام
نویسندگان
1 دانشیار، روابط بینالملل، دانشگاه اصفهان
2 دانشیار علوم سیاسی، دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه؛
3 دانشجوی روابط بین الملل، دانشگاه آزاد واحد تهران شمال، تهران، ایران
doi
چکیده
بحران در جهان اسلام عوامل و اشکال زیادی دارد و بسیاری ریشۀ آن را از دریچۀ فرقهگرایی مورد تحلیل قرار میدهند؛ بهنحویکه فرقهگرایی را چه بهصورت فعال و یا غیرفعال، شاخصترین بحران در دنیای اسلام قلمداد میکنند. هدف اصلی این مقاله بررسی منشأ فعال شدن فرقهگرایی در دنیای اسلام در سطح کلان است. این پژوهش با طرح این سؤال که چه عواملی باعث فعال شدن فرقهگرایی و ظهور و بروز آن در شکل درگیریهای فرقهای در جهان اسلام شده بهگونهای که آن را به یک بحران مسلط در این پهنه تبدیل کرده است؟ به ارزیابی این فرضیه می پردازد که نظم سیاسی بینالمللی اقتضا می کند فرقهگرایی بهعنوان یک بحران مزمن (غیرفعال) در دنیای اسلام در راستای اهداف نظم سیاسی بینالمللی فعال شود. این پژوهش ازنظر هدف کاربردی و ازنظر روش تحلیلی- تبیینی است. ابزار گردآوری اطلاعات، فیشبرداری و پرسشنامه و روش تجزیهوتحلیل اطلاعات کمی و کیفی و بر اساس چارچوب نظری جنگ تمدنهای هانتینگتون و طیف لیکرت استخراجشده است. یافته نظری پژوهش آن است که پدیدههای داخلی، منطقهای و بینالمللی قابل دستکاری و مدیریت هستند و یافته کاربردی هم به این موضوع برمیگردد که جهان اسلام باید با تقسیم و توزیع قدرت سیاسی متناسب با بافت اجتماعی کشورها که نزدیکترین راهحل به نظر میرسد در جهت رفع این عارضه اقدام کند.
