ارزیابی قابلیتهای محیطی در شکلگیری قرارگاههای رفتاری در بستر فضاهای شهری (نمونه موردی پیادهراه شهر زنجان)
نویسندگان
1 استادیار گروه شهرسازی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه شهرسازی واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران.
3 استادیار گروه شهرسازی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران.
doi
چکیده
شکلگیری قرارگاه رفتاری با تکیه بر قابلیتهای محیطی، تداعی اصالت بخشیدن به شیوههای جدید ارزیابی کیفیت عینی است. براساس چنین هدفی، روش تحقیق توصیفی-تحلیلی مبتنی بر پیمایش میدانی قابلیتهای محیطی در شکلگیری الگوهای رفتاری در پیادهراه شهر زنجان است. جامعه آماری تحقیق حاضر شهروندان رهگذر و کسبهای است که به اهداف مختلف حضور داشته و تعداد آنها نامعلوم میباشد. برحسب فرمول کوکران و با روش نمونهگیری تصادفی ساده، 340 نفر به عنوان نمونه مورد پرسشگری قرار گرفتهاند. بدین ترتیب برای شناخت قابلیتهای فیزیکی-کالبدی پیادهراه و تاثیرات ذهنی- ادراکی شهروندان از آزمون آماری تیتک نمونهای درنرم افزارSPSS وجهت نمایش حرکات جمعیتی از نرم افزار ArcGIS استفاده شده است. به منظور تعیین الگوهای رفتاری افراد، چهار نوع الگوی مشاهده شده برروی عابران پیاده اتخاذ شد و رصدها دریک زمان مشخص ساعات صبح وعصر درمیان مردان و زنان در نظر گرفته شد. یافتهها نشان داد که میزان رضایت از قابلیتهای فیزیکی- کالبدی و ادراکی-شناختی متفاوت بوده است. متغیرهای نشانه، بو و تناسب بصری به ترتیب با میانگین 71/3 ، 18/3 و 10/3 بیشترین تاثیر و متغیرهای حس مکان، قلمرو، محصوریت و مبلمان به ترتیب با میانگین 06/12، 12/2 ، 36/2 و 48/2 کمترین تاثیر را در شکلگیری قرارگاههای رفتاری داشتهاند. همچنین حرکات جمعیتی نشان داد که در معابر منتهی به پیادهراه، فعالیت پیادهروی و صحبت کردن بیش از سایر فعالیتها مشاهده گردیده است. در میان مردان بیشترین دوره تناوب رفتار در ساعات عصر و در میان زنان در ساعات صبح رخ داده است. بدین ترتیب یکی از مهمترین ارکان شکلگیری الگوهای رفتاری موفق در فضاهای شهری به ویژه پیادهراهها، توجه به جذابیت قابلیتهای محیطی فضا میباشد.