تهیه نقشه حساسیت زمین‌لغزش با استفاده از مدل‌های نسبت فراوانی، رگرسیون لجستیک و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی در بخشی از استان گلستان

نویسندگان

1 استادیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. * (مسوول مکاتبات)

2 دانش‌آموختگان دانشکده منابع طبیعی دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

3 دانش‌آموختگان دانشکده منابع طبیعی دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
10.30495/jest.2018.18782.2751
چکیده

زمینه و هدف: ایران به ویژه در مناطق شمالی به خاطر شرایط اقلیمی و توپوگرافی، همواره در معرض خطر زمین‌لغزش است. شناخت نواحی مستعد وقوع زمین لغزش و خطرات ناشی از آن یکی از اقدامات اولیه در مدیریت منابع طبیعی و برنامه ریزی های توسعه ای و عمرانی است. بررسی زمین لغزش جهت تهیه نقشه های حساسیت و شناسایی مناطق مستعد زمین لغزش و همچنین شناسایی مکان‌های امن برای توسعه سکونت‌گاه های جدید در آینده مورد توجه برنامه ریزان قرار دارد. هدف اصلی این تحقیق تهیه نقشه حساسیت‌پذیری زمین‌لغزش در بخشی از استان گلستان است.روش بررسی: 78 لغزش در بخشی از استان گلستان شناسایی و نقشه پراکنش زمین لغزش ها در سال 1395 تهیه گردید. نقشه‌های عوامل موثر شامل درجه شیب، جهت شیب، شکل شیب، طبقه ارتفاعی، سنگ شناسی، کاربری اراضی، فاصله از جاده، فاصله از گسل، فاصله از آبراهه و طول شیب در محیط GIS تهیه شد. سه روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، نسبت فراوانی و رگرسیون لجستیک به‌منظور تهیه نقشه حساسیت زمین‌لغزش به کار برده شد. همچنین از منحنی ROC برای ارزیابی دقت نقشه‌های حساسیت استفاده شد.یافته‌ها: اولویت بندی فاکتورهای موثر با استفاده از AHP نشان داد فاصله از جاده، شیب، فاصله از آبراهه و فاصله از مناطق مسکونی بیشترین تاثیر را بر وقوع زمین‌لغزش دارند. نقشه‌های حساسیت تهیه شده با استفاده از سه مدل با استفاده از منحنی تشخیص عملکرد نسبی و سطح زیرمنحنی با یکدیگر مقایسه شدند. نتایج نشان داد مدل نسبت فراوانی با سطح زیر منحنی 8/0 بیشترین دقت را در تهیه نقشه حساسیت زمین‌لغزش دارد.بحث و نتیجه‌گیری: به طور کلی نتایج نشان داد منطقه مورد مطالعه پتانسیل زیادی برای وقوع زمین‌لغزش دارد. شناسایی مناطق حساس کمک می‌کند تا حد امکان از تغییرات حالت طبیعی این مناطق جلوگیری نموده و باعث تحریک این مناطق نشویم.