تحلیل الگوهای همدید دو رخداد سنگینترین بارشهای حوضه سد زاینده رود
نویسندگان
1 گروه جغرافیا، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد، ایران
2 گروه جغرافیا، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
3 گروه جغرافیا، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد، ایران
doi
10.71740/ges.2024.979192چکیده
بارش یکی از مهمترین عناصر اقلیمی است و به خصوص زمانی که بارشهای سنگین رخ دهد اهمیت آن بیشتر میشود. بررسی بارش و یا بارشهای سنگین یک منطقه نیازمند تحلیل الگوهای همدید میباشد. این پژوهش با هدف بررسی بارشهای سنگین حوضه آبریز سد زاینده رود صورت گرفته است. برای این منظور از دادههای بارش روزانه ایستگاههای کوهرنگ، فریدون شهر، شهرکرد، داران، پل زمان خان، فرخ شهر، چادگان و سامان طی دوره آماری 2019-1958 استفاده شد. پس از بررسی دادهها دو رخداد بارش در تاریخهای 7/1/2004 و 12/3/2005 که بارشهای سنگین (بارش بالای 20 میلی متر) در منطقه مورد مطالعه رخ داده انتخاب و الگوهای همدید آن مورد تحلیل قرار گرفته است. دادههای مربوط به ارتفاع ژئوپتانسیل سه تراز 500، 700 و 850 هکتوپاسکال از سایت نوآ دریافت و در نرم افزار Arc Gis نقشه های آن ترسیم شد. نتایج به دست آمده نشان داد بارش های سنگین در حوضه مورد مطالعه زمانی رخ میدهد که هوای سرد در عرضهای بالاتر به سمت عرضهای پایینتر حرکت کرده و بر روی دریای سرخ و مدیترانه رطوبت لازم را کسب کرده باشند. زمانی که محور تراف در شرق مدیترانه قرار گیرد و رطوبت فراوان نیز داشته باشد باعث ایجاد بارشهای سنگین در منطقه مورد مطالعه میشود. در مجموع میتوان بیان نمود که شدیدترین بارشها در منطقه مورد مطالعه در اسفندماه رخ میدهد و سیستمهای مدیترانهای و سودانی مسبب رخداد بارشهای سنگین در این منطقه میباشد.