فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در پژوهش حاضر تاثیر جریانات فضایی بر تحولات سکونتگاه‌های روستایی پیراشهری اراک مورد ارزیابی قرار گرفته است. داده‌ها از طریق کارهای میدانی و پرسشنامه از دهیاران و اهالی روستاها تهیه شد. برای ارزیابی و رتبه‌بندی جریان‌های فضایی موثر بر تحولات سکونتگاه‌های روستایی از سه آزمون تحلیل واریانس یک‌طرفه، توکی و فریدمن استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد که جریان‌های فضایی اثرات مثبت و منفی زیادی بر تحولات سکونتگاه‌های روستایی داشته‌اند. یکی از بارزترین اثرات مثبت در ارتباط با بهبود کیفیت مساکن روستاها بوده است. بالاترین میانگین رتبه کارشناسان مربوط به شاخص‌های مسکونی می‌باشد. توسعه سیستم حمل و نقل و شبکه ارتباطی را نیز می‌توان جزو مهم‌ترین مولفه‌های اثرگذار مثبت بر تحولات سکونتگاه‌های روستایی به حساب آورد. این امر باعث تقویت یا شکل‌گیری کارکردهای جدید مانند خدماتی، تفریحی، توریستی، کارگاهی، صنعتی و خوابگاهی در شمار زیادی از روستاهای پیراشهری گردیده است. ابعاد منفی جریان‌های فضایی عمدتا در بخش کشاورزی روستاها نمود یافته است. در طی سه دهه گذشته درصد زیادی از اراضی کشاورزی روستاها به دلیل توسعه فضایی کلان‌شهر اراک و روستاهای پیرامون تخریب شده و به کاربری‌های ساخته شده تبدیل گردیده‌اند. قانون ارث و تقسیم زمین و افزایش ویلاهای ساکنان غیربومی در رتبه‌های بعدی (از نظر شهروندان) قرار دارند. دو متغیر مذکور بیش از همه، بخش کشاورزی روستاها را تحت تاثیر قرار داده و باعث تضعیف مضاعف کارکردهای کشاورزی روستاها شده‌اند.