بررسی تاثیر رویکرد عقلانیت ابزاریِ تکنوکراسی در توسعه‌ی کارکردهای حسابداری سبز براساس نظریه آنتروپوسِن

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه حسابداری، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران. *(مسوول مکاتبات)

2 استادیار، گروه مدیریت، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران

3 دانشیار گروه حسابداری، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران

doi
10.30495/jest.2022.59686.5331
چکیده

زمینه و هدف: تکنوکراسی ناشی از نگرشِ پوزیتویستی است که وابسته به علم و مدیریت می‌باشد. رویکردی که اگر برمبنای ایدئولوژی صِرف بنا شود، بسیار متعصبانه و برهم زننده‌ی سطح تعادل اجتماعی می‌تواند قلمداد گردد، اما در صورتی که تکنوکراسی به عنوان یک عقلانیت ابزاری مدِ نظر قرار گیرد، می‌تواند کارکردهای حرفه‌ای در حسابداری اجتماعی را توسعه بخشد و زمینه سازِ فراگیری ارزش‌های حسابداری سبز براساس نظریه‌هایی همچون نظریه آنتروپوسِن شود. هدف این پژوهش، بررسی تاثیر رویکرد عقلانیت ابزاریِ تکنوکراسی در توسعه‌ی کارکردهای حسابداری سبز براساس نظریه آنتروپوسِن می‌باشد.روش بررسی: در این پژوهش که از نظر روش‌شناسی برحسبِ ماهیت مسأله و هدفِ پژوهش، کاربردی محسوب می‌شود، شیوه‌ی جمع‌آوری اطلاعات از نوع پیمایشی-همبستگی بوده است و برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه استفاده شد. جامعه آماری در این پژوهش، مدیران عالی در ۵۰ شرکت برتر بورس اوراق بهادار تهران در سال ۱۳۹۹ می‌باشند، که باتوجه به مدیران عالی موردنظر در این پژوهش شامل دو سطح پُست مدیرعامل و پست معاون اجرایی و کمتر از ۱۰۰ نفر بودند، از روش سرشماری برای انتخابِ مشارکت‌کنندگان پژوهش استفاده شد. همچنین به منظور برازش مدل، از تحلیلِ حداقل مربعاتِ جزئی () استفاده شد.یافته‌ها: نتایجِ پژوهش نشان داد، براساس پارادایم نظریه‌ی آنتروپوسِن، بکارگیریِ رویکرد عقلانیت ابزاریِ تکنوکراسی، باعثِ افزایش کارکردِ حسابداری سبز می‌شود.بحث و نتیجه‌گیری: نتیجه این پژوهش نشان می‌دهد، برای تحقق پارادایم آنتروپوسِن در سطح عملکردی شرکت‌ها، بکارگیری عقلانیت ابزاری به عنوان مبنای تکنوکراسی می‌تواند، سبب تغییر نگرش، رفتار و اخلاق عملی در تصمیم‌گیری‌های شرکت جهت فراگیری ارزش‌ها برای ذینفعان گردد تا براین اساس، سطح همیّت اجتماعیِ عملکردیِ شرکت‌ها ارتقاء یابد و این موضوع باعث شود تا کارکردهای حسابداری سبز در به عنوان یک برونداد اجتماعی تقویت شود.