بررسی و ارزیابی پتانسیل ژئوتوریستی حوضه آبریز دشت مشهد
نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت دولتی و گردشگری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 استاد، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.71740/ges.2024.979166چکیده
ژئوتوریسم ترکیبی از واژه زمین و توریسم است و به گردشگری گفته میشود که دارای جاذبههای زمینشناسی، مورفولوژیکی و فرهنگی است گردشگری در حال تبدیل شدن به یکی از ارکان اصلی توسعه اقتصادی است. بسیاری از سیاستگذاران توسعه نیز از صنعت گردشگری به عنوان رکن اصلی توسعه پایدار یاد میکنند. با توجه به همین نقش و جایگاه، گردشگری یک مکان نه تنها میتواند در توسعه آن مکان موثر باشد بلکه روند توسعه برخی شاخصها در محیط پیرامون خود را نیز تحت تاثیر قرار میدهد. هدف از انجام این پژوهش بررسی و ارزیابی پتانسیل ژئوتوریستی حوضه آبریز دشت مشهد است بر همین اساس 11 ژئوسایت (کوههای هزار مسجد، دره هفتحوض، کوههای شاندیز، کوههای بینالود، قله شیرباد، قله خلج، قله زو، قله چمن و قله زشک، ابشار نورالی، دره شمخال) مورد بررسی قرار گرفت. پژوهش حاضر کاربردی و از نوع توصیفی-پیمایشی است که شیوه گردآوری دادهها در آن اسنادی و پیمایشی با استفاده از پرسشنامه کارشناسان و گردشگران بودهاست؛ همچنین جهت تحلیل دادهها از مدل M-GAM و آزمونهای آماری با استفاده از نرم افزارهای SPSS.26 و SmartPLS استفاده شده است. نتایج نشان دادند که حوضه آبریز دشت مشهد بدلیل وجود شهر زیارتی مشهد و حضورگردشگران و زائران داخلی و خارجی فراوان سایتهای آن دارای امکانات و خدمات گردشگری خوبی هستند؛ کوههای شاندیز در بیشتر شاخصهای مورد بررسی بیشترین امتیاز را به خود اختصاص داده است. همچنین، ژئوسایتها امتیاز بالاتری در زمینه جذابیت و گردشگرپذیری کسب کردند که نشان دهنده پتانسیل و ظرفیت بالای این مناطق در زمینه ژئوتوریسم مشهد میباشد. اما در خصوص وجود مراکز یا امکانات گردشگری، نمره ضعیفی را دارا هستند که این مقوله نشان دهنده لزوم توجه بیشتر به این مناطق بوده و نیازمند اقدامات اساسی و گستردهای میباشد.