توسعه شهری و ویژگیهای خشکسالی هیدرولوژیک کوتاه و میانمدت در حوضه سامیان استان اردبیل
نویسندگان
1 کارشناس ارشد مهندسی و مدیریت منابع آب، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
2 دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 دانشیار گروه منابع طبیعی و عضو پژوهشکده مدیریت آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
4 استادیار، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
doi
10.71740/ges.2024.979123چکیده
خشکسالی هیدرولوژیک از عوامل متعددی تاثیر میپذیرد و برای کمینمودن آن از شاخص SDI استتفاده میشود. هدف این پژوهش ارزیابی توسعه شهری با تصاویر ماهوارهای در فاصله سالهای 1992 و 2016 و ارزیابی خشکسالی هیدرولوژیک در محدود حوزه سامیان اردبیل استفاده شده است. بررسی تصاویر ماهوارهای نشان داد که کاربریهای اراضی کشاورزی و مسکونی افزایش یافته است. بررسی شاخص SDI یک ماهه در همه ایستگاهها نشاندهنده افزایش خشکسالی در دورههای مختلف است. بیشترین تعداد ماههای خشک مربوط به دوره آخر (1387-1396) ایستگاه سامیان است. بیشترین افزایش تعداد ماههای خشک مربوط به ایستگاه گیلانده است که از 1 ماه در دوره اول به 66 ماه در دوره آخر رسیده است. تعداد ماههای خشک ایستگاه سامیان در دوره اول مطالعاتی (1369-1378) از 19 ماه به 80 ماه در دوره مطالعاتی آخر افزایش یافته است. بررسی شاخص SDI سه ماهه در همه ایستگاهها بهجز ایستگاه آتشگاه نشاندهنده افزایش خشکسالی هیدرولوژیک در دورههای مختلف است. بیشترین افزایش تعداد سه ماههای خشک مربوط به ایستگاه گیلانده است که از صفر در دوره اول به 36 در دوره آخر رسیده است. بهرغم افزایش مقدار بارندگی در طول دوره و وجود ماههای ترسالی اقلیمی همچنین افزایش نسبی دمای در منطقه و با توجه به افزایش کاربری کشاورزی و مناطق مسکونی که باعث افزایش برداشت از آبهای سطحی شده است، تعداد ماههای خشک در منطقه افزایش پیدا کرده است.
