تأملی بر مسئولیت حقوقی و کیفری ربات‌ها با نگرشی بر نظام برده‏داری در حقوق روم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

2 استادیار گروه حقوق، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

doi
چکیده

نگرش حقوق روم نسبت به برده این است که برده هیچ حقی ندارد. در این نظام حقوقی، برده‌ها به عنوان اشیا در نظر گرفته می‌شدند که می‌توانستند در مالکیت انسان دیگری باشند. اما این واقعیت که آنها نیز انسان بودند، برده‌ها را از دیگر اشیای تحت مالکیت متمایز می‌کرد. هنگامی که وضعیت برده‌ها در حقوق رومی بررسی شود، خواهیم دید وضعیت ربات‌ها که توافق عمومی وجود دارد که به زودی جزئی از زندگی ما انسان‏ها خواهند شد، شباهت هایی وجود دارد. برده را می‌توان مالکیتی خودفکر، تصمیم‌گیرنده و عاطفی تعریف کرد. همین موضوع در مورد ربات‌ها نیز صدق می‌کند. بنابراین ربات‌ها را می‌توان خویشاوندان تکنولوژیکی برده‌ها در نظر گرفت. تمام این اطلاعات ما را به این نتیجه می‌رساند که اگر قرار باشد مقررات قانونی درباره ربات‌ها وجود داشته باشد، می‌توان به راحتی قواعد را از حقوق رومی اقتباس کرد. در این مقاله، مقایسه‌ای بین ربات‌ها و برده‌ها با ارائه اطلاعات درباره آنها انجام شده است. با کمک این مقایسه، مشخص خواهد شد که چرا وضعیت قانونی آنها شبیه به هم می‏باشد. سپس، در مورد چگونگی تنظیم مقررات مرتبط با مسئولیت مدنی و کیفری ربات‌ها در قالب نظری و به صورت توصیفی تحلیلی مباحثی مورد مطالعه قرار گرفته است.