فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارزیابی توان اکولوژیک در استفاده بهینه و مدیریت منابع از اهمیت بالایی برخوردار است. ازآنجایی‌که هر توسعه‌ای باید با درنظرگرفتن توان‌های منطقه موردنظر صورت گیرد، ارزیابی توان اکولوژیکی آغازگر تلاش برای برنامه‌ریزی با هدف دستیابی به توسعه پایدار است. هدف اصلی از انجام این پژوهش، شناسایی توان اکولوژیک در محدوده دشت ارومیه (۲۶۰۰ کیلومترمربع) با استفاده از مدل مخدوم و با به‌کارگیری GIS است. پس از تجزیه و تحلیل منابع و تلفیق لایه‌های اطلاعاتی در GIS، نقشه‌های کاربری تهیه شد، در نهایت با تلفیق نقشه‌های به‌دست‌آمده، تعیین اولویت کاربری در دشت ارومیه انجام گرفت و نقشه مربوط به آن تهیه گردید. نتایج نشان داد که از کل محدوده دشت ارومیه، 1/34 درصد (942/893 کیلومترمربع) برای کاربری توریسم گسترده طبقه 2، 7/22 درصد برای کاربری جنگلداری طبقه 6، 3/21 درصد برای کاربری توریسم متمرکز طبقه 2، 6/20 درصد (748/540 کیلومترمربع) برای کاربری کشاورزی و مرتع‌داری طبقه 3، 27/15 درصد برای کاربری شهر، روستا و صنعت طبقه 2 و تنها 103/0 درصد (160/4 کیلومترمربع) برای کاربری حفاظت مناسب تشخیص داده شد. نتایج حاصل از تعیین اولویت کاربری در دشت ارومیه بیانگر این است که به ترتیب کاربری‌های کشاورزی و مرتع‌داری طبقه ۷ (3/۶۷ درصد)، کشاورزی و مرتع‌داری طبقه ۳ (9/۱۳ درصد)، شهر و روستا و صنعت (3/۱۰ درصد)، کشاورزی و مرتع‌داری طبقه ۲ (۵/۳ درصد)، کشاورزی و مرتع‌داری طبقه ۶ (3/۳ درصد)، جنگلداری طبقه ۴ (۱/۱ درصد)، کشاورزی و مرتع‌داری طبقه ۱ (۲/۰ درصد)، کشاورزی و مرتع‌داری طبقه ۴ (2/۰ درصد)، توریسم (۱/۰ درصد)، جنگلداری طبقه ۲ (۱/۰ درصد) در اولویت توسعه قرار دارند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که رویکرد مبتنی بر ارزیابی توان اکولوژیک می‌تواند به عنوان ابزاری کارآمد در برنامه‌ریزی کاربری اراضی و تحقق توسعه پایدار در منطقه عمل کند.