برآورد قابلیت گردشگری شهرستان سرعین بر اساس مدل پایداری

نویسندگان

1 گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 گروه ژئومورفولوژی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.71740/ges.2025.1220489
چکیده

ژئوتوریسم یکی از جدیدترین مفاهیم در حوزه گردشگری است و در درجه اول بر ارتقای ویژگی‌های زمین‌شناسی و ژئومورفولوژیکی در مناظر به عنوان جاذبه‌های گردشگری تمرکز دارد. هدف پژوهش حاضر، برآورد قابلیت گردشگری شهرستان سرعین بر اساس مدل پایداری است. روش‌شناسی در پژوهش حاضر استفاده از مدل‌های کمی کوبالیکوا، فیولت و زوروس است. ابتدا به شیوه کتابخانه‌ای به تبیین مسئله تحقیق و ادبیات آن پرداخته شد. سپس با روش توصیفی-تحلیلی به جمع‌آوری آمار و داده‌ها و اطلاعات موجود از منطقه پرداخته شد. براساس نتایج حاصل از مدل کوبالیکوا منطقه دربند ورگه‌سران با بیش‌ترین مقدار در تمامی شاخص‌ها و مجموع امتیاز (47/7) بالاترین امتیاز را کسب کرده است. و بر این اساس، این منطقه بالاترین توان ژئوتوریستی را داراست. هم‌چنین براساس مدل فیولت دربند ورگه‌سران در مجموع با مقدار (41/7) بیش‌ترین امتیاز را به خود اختصاص داده است، نرخ مدیریتی در منطقه دربند ورگه‌سران با مقدار (3/4) بیش‌ترین امتیاز و نرخ گردشگری در منطقه ویلادره با مقدار (39/3) بیش‌ترین امتیاز را به خود اختصاص داده‌اند. نتایج مدل زوروس نیز نشان می‌دهد که مناطق دربند ورگه‌سران، ویلادره و اسبمرز با مجموع امتیاز۸۶، ۷۸ و ۶۷ به ترتیب بیش‌ترین توان گردشگرپذیری را دارند. به‌طور کلی نتایج حاصله نشان می‌دهد مناطق ژئوتوریستی دربند ورگه‌سران، ویلادره و اسبمرز به ترتیب دارای بیش‌ترین مقدار ظرفیت ژئوتوریستی می‌باشند. نتایج حاصله نشان می‌دهد در مدل‌های ارزیابی شده برای منطقه ژئوتوریستی، دربند ورگه‌سران با کسب بالاترین امتیاز در تمامی مدل‌های ارزیابی، به عنوان منطقه با بالاترین توان ژئوتوریستی شناخته شده است، این منطقه با بهره‌مندی از جاذبه‌های متعدد زمین‌شناختی، ژئومورفولوژیکی، زیست محیطی و تاریخ، دارای پتانسیل بسیار بالایی برای توسعه ژئوتوریسم است. درنهایت پیشنهاد می‌شود در مطالعات آتی برای برآورد قابلیت گردشگری شهرستان سرعین از نرم‌افزارها وهوش مصنوعی استفاده شود.