بررسی شاخص‌های کیفیت محیط شهری در بافت مرکزی شهر اسدآباد با تاکید بر مشارکت شهروندان با استفاده از مدل معادلات ساختاری (SEM))

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، واحد ملایر، دانشگاه آزاد اسلامی، ملایر، ایران.

2 گروه جغرافیا، واحد ملایر، دانشگاه آزاد اسلامی، ملایر، ایران.

doi
10.71740/ges.2025.979242
چکیده

بروز بحرانهای مختلف در ابعاد زیست محیطی اجتماعی، اقتصادی و کالبدشهرها که ناشی از فقدان برنامهریزی مناسب در سطح محلی است سبب تنزل کیفیت محلههای شهری شده است. با استفاده از نظریات کیفیت محیط شهری میتوان به احیای مجدد این محله‌ها پرداخت بنابراین استفاده از اصول محله‌های مطلوب و پایدار در فرایند برنامه‌ریزی شهری و بهره مندی از ظرفیتهای محله به عنوان رویکرد جدید در سطح محله‌های شهری به منظور ارتقای کیفیت محیط شهری ضروری است. لذا حس كلي كه پس از ادراك و قضاوت نسبت به محيط خاص در فرد به وجود مي‌آيد حس مكان ناميده مي‌شود كه عاملي مهم در هماهنگي فرد و محيط، باعث بهره برداري بهتر از محيط، رضايت استفاده‌كنندگان و در نهايت احساس تعلق آنها با محيط و تداوم حضور در آن مي‌شود. در اين راستا توجه به كيفيت محيطي فضاهاي شهري و لزوم توجه به متغيرهاي تاثيرگذار در اين كيفيت بر سطح روابط استفاده كنندگان از فضا مي‌تواند به بهبود و ارتقاء تعاملات اجتماعي فضاي شهري منجر شود و در واقع اهمیت و نقش کیفیت محیط در ابعاد مختلف زندگی، ماهیت ویژه‌ی محیط سکونتی، نقش فزاینده‌ی محیط سکونتی به عنوان مهمترین سکونتگاه انسان و وجود افراد زیادی که به شدت تحت تأثیر شرایط غالب محیط سکونتی خود هستند، اهمیت و ضرورت بررسی این موضوع را در شهرها بیش از پیش نمایان می‌سازد. هدف از پژوهش حاضر سنجش و ارزیابی کیفیت محیط شهری در بافت مرکزی شهر اسدآباد با تاکید بر مشارکت شهروندان می‌باشد. این تحقیق بر روی 373 نفر از شهروندان بافت مرکزی شهر اسدآباد انجام‌گرفته است و براي تحليل داده‌ها از آزمون خی دو، آزمون t، میانگین متغیرها در نرم‌افزار SPSS و معادلات ساختاری (SEM)، در نرم‌افزار PLS استفاده شد. در این راستا نتایج پژوهش نشان می‌دهد که شاخص مشارکت بیشترین شدت و تاثیر را در کیفیت محیط شهری در بافت مرکزی شهر اسدآباد را دارد و این خود نشان‌دهنده اهمیت این فاکتور در اداره امور و بهبود کیفیت فضاها و محیط شهری و مشارکت شهروندان است.