آسیب شناسی فرایند برنامه ریزی مسکن در نظام سیاستگذاری مسکن با تاکید بر کاربرد آینده نگاری نمونه مودی: شهر قائن

نویسندگان

1 گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران؛ فرماندار شهرستان قائنات

3 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 دکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران؛ عضو جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی

doi
10.71740/ges.2025.1120624
چکیده

مسکن ازجمله بخش‌های مهم اقتصادی است که رابطه تنگاتنگ و وسیعی با سایر بخش‌های اقتصادی دارد.از این رو برنامه‌ریزی با رویکرد آینده نگاری می‌تواند سبب ایجاد روندی مثبت در وضعیت آینده برنامه‌ریزی مسکن شود و از بروز و تحقق آینده نامطلوب جلوگیری کند. پژوهش حاضر از احاظ هدف از نوع توسعه‌ای کاربردی است. روش گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای، میدانی است. جامعه آماری پژوهش 20 نفر از متخصصان و کارشناسان در حوزه مسکن می‌باشند. که براساس الگوی شوارتز و به روش  STEEPاست. ابزار تحلیل داده‌ها نرم‌افزارمیک مک می‌باشد. نتایج حاکی از این امر است عوامل انتخاب شده تأثير زياد و پراكنده‌اي بر همديگر داشته‌اند. در واقع سيستم از وضعيت ناپايداري برخوردار بوده است. از مجموع 253رابطه ماتریسی قابل ارزیابی، 111 رابطه (43.57 درصد) دارای اثرات متقاطع سه یعنی از تاثیرگذاری و تاثیرپذیری زیادی برخوردار بوده‌اند. 86 رابطه (34 درصد) دارای اثرات متقاطع 2 بوده، یعنی نقش تقویت‌کننده و رابطه متوسط داشته‌اند، 34رابطه (13.4 درصد) دارای اثرات متقاطع 1 بوده، بدین معنی که اثرات ضعیفی نسبت به هم داشته‌اند، 36 رابطه (14.2درصد) ازاثرات متقاطع صفر برخوردارند. بدان معنا است که، عوامل بر همديگر تأثير نداشته يا از همديگرتأثير نپذيرفته‌اند. بطور کلی می‌توان نتیجه گرفت که اکثر روابط بین متغیرها دارای رتبه 3یا بسیار قوی برآورد شده است. بنابراین 6 عامل (کمبود زمین، وجود بافت ریزدانه، افزايش اختيارات دولت‌هاي محلي، بورس بازی زمین، ورود و خروج سازندگان غیرحرفه‌اي و استفاده از مصالح بومی در ساخت و ساز) به عنوان عوامل کلیدی که بیشترین تاثیر را برای سناریوی مطلوب در مسیرآسیب پذیری مسکن دارند انتخاب گردیده است.