اگزیستانسیالیم خداباورانه و تذکره‌الاولیای عطار

نویسندگان

1 دانشجوي دکتری، گروه زبان و ادبيات فارسي، دانشكدۀ ادبیات و علوم انساني، دانشگاه آزاد اسلامي واحد ورامين- پيشوا، ايران.

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین- پیشوا، ایران.

3 - استاديار گروه زبان و ادبيات فارسي، دانشكدۀ ادبیات و علوم انساني، دانشگاه آزاد اسلامي واحد ورامين- پيشوا، ايران.

doi
چکیده

مسئلۀ اصلی این پژوهش که به شیوۀ توصیفی- تحلیلی فراهم آمده بررسی محتوای تذکره‌الاولیای عطار از دیدگاه نقد ادبی اگزیستانسیالیستی است. هدف اصلی؛ یافتن قرابت‌هایی میان مکتب اگزیستانسیالیسم و تذکره‌الاولیا از دیدگاه نقد ادبی است و اهداف فرعی آن؛ آشنایی هرچه بیش‌تر با این مکتب فکری و شناخت زوایای پنهان تذکره‌الاولیا است. مهم‌ترین موارد برآیند این پژوهش: تذکره‌الاولیای عطار بر اصول بنیادین اگزیستانسیالیسم منطبق است؛ آزادی اگزیستانسیالیستی در شرح حال عرفا در انتخاب مسئولانۀ ایشان و تغییر مسیر اعتقادی (انقلاب درونی) ایشان مشهود است. تنهایی که در این مکتب رنجی بالذات است حضور دارد اما برای عارف، موهبتی در مسیر تسهیل وصال دوست و مرگ‌اندیشی که موجب اضطراب بشر است بسیار یافت می‌شود اما برای عارف شادمانی و وصال است. معناآفرینی همچون مکتب اگزیستانسیالیسم راه‌کاری برای مواجهه با رنج‌‌‌‌های هستی است که انتخاب مسئولانۀ عارف، معناگرایی عرفانی؛ قرب الی الله و ترک ما سوی الله در سیر الی الله است.