تحلیل الگوی سناریوها و سنجه‌های سیمای سرزمین در رشد سکونتگاه‌های گرگان و حومه

نویسندگان

1 گروه محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ايران *(مسوول مکاتبات)

2 گروه محیط زیست دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 گروه محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ايران

4 گروه محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ايران

doi
10.30495/jest.2024.77389.5978
چکیده

زمینه و هدف: سيماي سرزمين، مجموعه‌اي ناهمگن از کاربری‌های انسانی و پوشش طبیعی است و كمي كردن الگوی این کاربری‌ها و پوشش‌ها و تغییر آن‌ها در طول زمان ابزاری مفید برای درک بهتر ساختار، فرایند و کارکرد سیمای سرزمین فراهم می‌کند. این تحقیق با هدف شناسایی سناریوی بهینه و مدیریت رشد شهری در آینده برای حفظ بیشتر پهنه‌های طبیعی و زیبا در سکونتگاه‌های گرگان و حومه انجام شد. روش بررسی: در اين مطالعه رشد شهر گرگان به کمک نرم افزار SLEUTH شبیه سازی شد و در آن از لایه تناسب زیبایی شناختی به عنوان اطلاعات اضافی استفاده گردید (اندازه پیکسل 30متر). سپس، سنجه های تعداد، شكل و همسايگي لكه‌های مربوط به شهر گرگان و محدوده‌ی اطراف آن در سطح کلاس برای سه سناریوی مختلف رشد شهری شامل رشد تاریخی، مدیریت شده و رشد با هدف حفظ ارزش­های زیبایی شناختی مورد استفاده قرار ‌گرفتند. یافته‌ها : نتایج نشان داد که استفاده از لایه تناسب ارزش زیبایی‌شناختی درون لایه مستثنی از شهرنشینی در سناریوی سوم تا حد زیادی باعث بهبود نتایج، صرفه‌جویی در استفاده از زمین‌های مجاور و همچنین حفظ پهنه‌های دارای ارزش زیبایی‌شناختی شده است که منطبق با اهداف تحقیق در راستای رشد محدودتر شهر جهت حفظ اکوسیستم‌های طبیعی و ممانعت از تغییر کاربری‌ها در حاشیه شهر است. بحث و نتیجه گیری: درمقایسه با سناریوی اول و دوم، سناریوی سوم ضرورت ارائه راهکار توسط مدیران و برنامه­ریزان شهری برای حفظ اکوسیستم­های طبیعی و جلوگیری از تغییر کاربری اراضی را در جایی که ارزش زیبایی­شناختی تحت تاثیر منفی قرار گرفته و همچنین جهت کاهش روند ساخت و ساز در پهنه‌های دارای ارزش بصری بالا در شهر گرگان و حومه بیان می­کند.