ضرورت توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در کشور در پرتو حقوق محیط زیست و اسناد بین‌الملل

نویسندگان

1 دکتری گروه مدیریت محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 استادیار گروه روابط بین‌الملل دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران *(مسوول مکاتبات)

3 استادیار گروه مدیریت محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

4 دانشیار گروه مهندسی محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: تحولات دنیای امروز در پرتو رشد صنعتی ‌شدن جهان، افزایش آلودگی هوا، محدود بودن انرژی‌های فسیلی و حق برخورداری از محیط زیست سالم، ضرورت استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر را آشکار می‌کند. یکی از اقدامات اساسی در حوزه محیط‌زیست بین‌الملل، برگزاری کنفرانس‌های جهانی تغییرات اقلیمی بوده که یکی از اهداف اساسی آن اقدام دولت‌ها به منظور جایگزینی سوخت‌های فسیلی با انرژی‌های تجدیدپذیر عنوان شده‌است. در این پژوهش ضمن بررسی نظام حقوقی بین المللی مرتبط با حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر، وضعیت حال حاضر و ضرورت استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر در کشور ایران مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته‌ و به چالش‌ها و موانع موجود بر سر راه تحقق برنامه‌های توسعه‌ای کشور اشاره شده و پیشنهادات رفع موانع موجود ارائه گردیده‌اند. روش بررسی: این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با هدف تبیین شرایط الزام رعایت قوانین مقررات توسعه انرژی های تجدید پذیر با رویکرد حقوق و اسناد بین الملل و با استفاده از مقالات، منابع کتابخانه‌ای و اینترنت نگارش شده است. مبانی مفهومی و نظری از منابع تحقیق استخراج شده و با نظریه‌های تئوریک در باب موضوع پژوهش، منتهی به تبیین نتایج پژوهش و ابعاد موضوعی تحقیق شده است. یافته ها: یافته‌هاي این پژوهش حاکی از آن است که ایفای تعهدات بین المللی در حوزه محیط زیست مستلزم ملاحظات فنی و مالی برای توسعه انرژي‌هاي تجدیدپذیر خواهد‌بود. کشور جمهوری اسلامی ایران همواره در حوزه بین‌المللی انرژی و محیط زیست‌ مشارکت فعال داشته و استمرار همکاری‌های بین‌المللی در این حوزه ضمن توسعه پایدار کشور، کمک شایانی به بهبود تغییرات اقلیمی و محیط زیستی خواهد نمود. یکی از دلایل مهم عدم توسعه تجدیدپذیر در ایران، نبود مقررات و ضوابط الزام‌آور در کنار منابع مالی مطمئن و ایجاد جذابیت برای مشارکت سرمایه گذاران بخش خصوصی می‌باشد. بعلاوه عدم انطباق قوانین و مقررات موجود در ایران با اهداف بین المللی زیست محیطی موجب گردیده است تا نتایج اقدامات توسعه‌ای ایران در زمینه انرژی‌های تجدیدپذیر قابلیت و توان اجرای تعهدات بین‌المللی کاهش انتشار ایران را نداشته باشد. بحث و نتیجه‌گیری: توسعه بیش از پیش انرژی‌های تجدیدپذیر ضمن مرتفع نمودن مشکلات تامین برق در کشور، می‌تواند به عنوان یک راهکار ویژه ملاک تحقق اهداف تعریف شده کشور جمهوری اسلامی ایران در معاهدات و همکاری‌های بین‌المللی به‌خصوص توافقنامه پاریس قرار گیرد. ایجاد تحول در ساختار نظام سياست‌گذاري و اجرایی در بخش انرژي‌هاي تجدیدپذیر به منظور تسریع در دستيابی به اهداف معين در برنامه‌هاي پنجساله توسعه‌ همه جانبه كشور، امري است ضروري كه نمی‌توان از آن چشم پوشی نمود.