ارتقای منظرهای شهری با باغهای باران: مروری نظاممند بر زیرساختهای سبز چندمنظوره برای مدیریت پایدار رواناب
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی علوم باغباني و فضاي سبز، دانشكده كشاورزي، دانشگاه فردوسي مشهد، مشهد، ایران *(مسوول مکاتبات)
doi
چکیده
زمینه و هدف: باغ باران یکی از روشهای مورد تایید فناوری زیرساخت سبز برای ذخیره و پالایش روانابها به شمار میآید که راهکاری ارزانقیمت، ساده و نسبتاً مؤثر برای مدیریت رواناب و تصفیه آب طوفان محسوب میشود. سطوح نفوذناپذیر در شهرها موجب کاهش نفوذ آب به داخل زمین، کاهش تغذیه آبخوان و کاهش کیفیت روانابهای حاصل از بارندگیها و درنتیجه آلودگی بیشتر آبها میشود. باغهای باران علاوه بر مزیت زیستمحیطی و کاهش خطر سیلابهای شهری، با استفاده از پوشش گیاهی متنوع و بومی، نقش مهمی در بهبود منظر شهری و افزایش تنوع زیستی ایفا میکنند. روش بررسی: در این مقاله مروری، تعاریف و طبقهبندی باغ باران، مزایا و معایب آن، طراحی و احداث، اهمیت پوشش گیاهی و تأثیر آن بر عملکرد هیدرولوژیکی و زیستمحیطی، و همچنین تعدادی از پژوهشهای مرتبط مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. یافتهها: بررسیها نشان میدهد که انتخاب صحیح گیاهان بومی با ویژگیهای سازگار با شرایط اقلیمی و هیدرولوژیکی، علاوه بر بهبود عملکرد تصفیه رواناب، موجب افزایش تنوع زیستی، زیبایی منظر و کاهش نیاز به آبیاری و نگهداری میشود. باغ بارانها به عنوان راهکاری مؤثر، مقرونبهصرفه و چندمنظوره در مدیریت رواناب و کاهش خطر سیلابهای شهری عمل میکنند. بحث و نتیجهگیری: باغ باران نسل جدیدی از روشهای توسعه کم اثر (LID) است که نیازمند دانش چندرشتهای شامل محیط زیست، باغبانی، معماری منظر، خاکشناسی، هیدرولوژی و مهندسی میباشد. همکاری بینرشتهای در تحقیقات این حوزه ضروری است تا بتوان عملکرد و کاربرد باغهای باران را در توسعه پایدار و تابآوری شهرها بهبود بخشید.
