بررسی لایه ایدئولوژیک واژگانی گویه‌های یدالله امینی (مفتون)

نویسندگان

1 هیات علمی گروه زبان و ادربیات فارسی ، دانشکده علوم انسانی ،دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد مهاباد، ایران

2 استاد یار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات علوم انسانی، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران.

3 دانشجوی دکتری تخصصی زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، واحد مهاباد،دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران.

doi
چکیده

سبک‌شناسی لایه‌ای با تمرکز بر لایه فکری، امکان بررسی نظام‌مند ساختارهای اندیشه‌ای و ایدئولوژیک در متون ادبی معاصر را فراهم می‌سازد. پژوهش حاضر با تکیه بر نظریه سبک‌شناسی لایه‌ای محمود فتوحی، به تحلیل لایه ایدئولوژیک واژگان در گویه‌های یدالله امینی (مفتون) در مجموعه شعر «عصرانه در باغ رصدخانه» می‌پردازد. مسئله اصلی تحقیق، تبیین مؤلفه‌های فکری مسلط و نحوه بازتاب آن‌ها در سطح واژگان و بافت معنایی گویه‌هاست. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و رویکردی کیفی ـ کمی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد که امینی با گزینش واژگان واجد بار معنایی و ایدئولوژیک، مفاهیمی چون عقل‌گرایی، خودآگاهی، نقد قدرت و تأمل فلسفی درباره رنج و وضعیت انسان معاصر را بازنمایی می‌کند و از این رهگذر، جهان‌بینی چندلایه و اندیشمندانه‌ای را در شعر خود شکل می‌دهد.