واکاوی ابعاد فقهی و حقوقی حمایت از کودک در بستر فضای مجازی
نویسندگان
1 گروه حقوق، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران
2 گروه حقوق، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران
3 گروه حقوق، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران
4 گروه معارف اسلامی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران.
doi
چکیده
حفاظت از کودکان در فضای مجازی به عنوان یکی از موضوعات اساسی حقوقی و اجتماعی، مستلزم اهتمام ویژه نهادهای خانواده، دولت و جامعه است. فضای مجازی علیرغم فرصتهای بیشمار، زمینهساز تهدیداتی همچون کودکآزاری جسمی، روانی و جنسی است که سلامت جسمی و روانی کودکان را به مخاطره میاندازد. با وجود تصویب قوانین مهمی نظیر قانون حمایت از کودکان و نوجوانان (۱۳۹۹) و قانون مجازات اسلامی (۱۳۹۲)، خلأها و نارساییهایی در مقررات و اجرای آنها مشاهده میشود. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی به بررسی جایگاه و مسئولیتهای خانواده، نهادهای دولتی و جامعه در پیشگیری و مقابله با کودکآزاری در فضای مجازی پرداخته و کاستیهای موجود را تحلیل میکند. یافتهها حاکی از آن است که خانوادهها در مراقبت و پیشگیری نقش محوری دارند، اما چارچوبهای قانونی در تعیین حدود وظایف آنان ناکافی است. همچنین نهادهای متولی، به رغم وظایف قانونی در زمینه تدوین سیاستها، نظارت بر محتوا و آموزش، با محدودیتهایی از قبیل فقدان هماهنگی و منابع کافی مواجهاند. جامعه نیز به عنوان رکن سوم، باید مشارکت فعال خود را در شناسایی و مقابله با کودکآزاری ایفا نماید. در نتیجه، ارتقاء حمایت قانونی و نهادی از کودکان در فضای مجازی مستلزم تقویت قوانین، بهبود همکاری بین دستگاهها و افزایش آگاهی عمومی است.
