فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ناباروری در زنان اغلب با فشارهای هیجانی–شناختی، نگرانی مداوم و تجربه بلاتکلیفی درباره آینده همراه است و می‌تواند کیفیت رابطه زناشویی و توان خودتنظیمی در تعامل‌های زوجی را تضعیف کند. عدم تحمل بلاتکلیفی به‌عنوان یک سازوکار کلیدی، با افزایش نشخوار ذهنی، اضطراب و رفتارهای اجتنابی می‌تواند تعارض‌های زناشویی را تشدید کرده و سازگاری زوجین را کاهش دهد. ازاین‌رو، بررسی اثربخشی درمان شناختی–رفتاری بر خودتنظیمی زناشویی و کاهش عدم تحمل بلاتکلیفی در زنان نابارور می‌تواند شواهد کاربردی برای مداخلات حمایتی– درمانی و ارتقای سلامت روان و رابطه در این گروه فراهم سازد. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان شناختی-رفتاری بر خودتنظیمی زناشویی و عدم تجمل بلاتکلیفی در زنان نابارور بود. برای این منظور، طی یک پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون، پیگیری و گروه کنترل، 30 نفر از زنان نابارور مراجعه کننده به کلینیک تخصصی زنان و زایمان در شهرستان ساری در سال 2022 با استفاده از روش نمونه‎گیری غیرتصادفی و در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه 15 نفره کنترل و آزمایش قرار گرفتند. گروهها در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری از نظر خودتنظیمی زناشویی و عدم تحمل بلاتکلیفی مورد ارزیابی قرار گرفت. مداخله شناختی-رفتاری برای گروه آزمایش به مدت 12 جلسه (هفتگی) 45 دقیقه‌ای انجام پذیرفت. تحلیل واریانس با اندازه‎گیری مکرر نشان می‌دهد درمان شناختی–رفتاری با اصلاح تفسیرهای تهدیدمحور درباره ناباروری، کاهش نشخوار ذهنی و آموزش راهبردهای حل مسئله و تنظیم هیجان، توان خودتنظیمی زناشویی را افزایش داده است. همچنین کاهش عدم‌تحمل بلاتکلیفی احتمالاً از طریق افزایش تحمل هیجانی، بازسازی شناختی و جایگزینی رفتارهای اجتنابی با مواجهه تدریجی رخ داده و به آرامش تعاملی بیشتری در رابطه کمک کرده است. بنابراین، CBT می‌تواند به‌عنوان مداخله‌ای مؤثر و قابل توصیه در کنار مراقبت‌های پزشکی ناباروری، برای بهبود سازگاری زوجی و کاهش آسیب‌پذیری‌های اضطرابیِ ناشی از بلاتکلیفی به‌کار گرفته شود.