فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ویژگی‌های شخصیتی می‌توانند بر شیوه ادراک مساله، حساسیت به شکاف‌های دانشی و نوع پرسش‌گری پژوهشگر اثر بگذارند و در نتیجه کیفیت «مساله‌یابی» را شکل دهند. برخی ابعاد مانند گشودگی به تجربه، وظیفه‌شناسی و تحمل ابهام ممکن است با توانایی تولید پرسش‌های اصیل، تعریف دقیق مساله و تبدیل دغدغه‌های کلی به سؤال پژوهشی سنجیدنی مرتبط باشند. از این رو، بررسی رابطه ویژگی‌های شخصیتی با مساله‌یابی پژوهش می‌تواند به بهبود آموزش روش تحقیق و پرورش مهارت‌های تفکر علمی کمک کند. هدف از انجام این پژوهش بررسی تأثیر ویژگی شخصیتی در نحوه یافتن مساله¬ی پژوهش توسط دانشجویان علم اطلاعات و دانش‌شناسی بود. برای این منظور طی یک مطالعه‌ی توصیفی‌ـ‌تحلیلی، از نوع پیمایشی 153 نفر از دانشجویان شاغل دانشگاه‌های وزارت علوم، تحقیقات و فناوری طی سال‌های 2014 تا بر مبنای مدل پنج عاملی شخصیت مککری و کاستامورد مصاحبه و ارزیابی قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد میانگین نمره ویژگی‌های شخصیتی 78/3 است و از میان ابعاد شخصیتی، برون‌گرایی، وجدان‌گرایی، توافق‌پذیری و گشودگی به تجربه به‌ترتیب بیشترین اثر مثبت را بر فرآیند مساله‌یابی پژوهش دارند. در مقابل، روان‌رنجوری اثر منفی معناداری بر مساله‌یابی دانشجویان نشان داد. همچنین تحلیل همبستگی میان مؤلفه‌ها حاکی از آن بود که روان‌رنجوری نسبت به سایر ابعاد شخصیت، ارتباط معنادار ضعیف‌تری دارد. بر این اساس، ویژگی‌های شخصیتی دانشجویان می‌تواند به‌عنوان یکی از منابع تقویت‌کننده مساله‌یابی پژوهش تلقی شود و توجه آموزشی به ابعاد یادشده،به‌ویژه مدیریت پیامدهای روان‌رنجوری، برای ارتقای کیفیت مساله‌یابی در دانشجویان علم اطلاعات و دانش‌شناسی توصیه می‌شود.