فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اعتیاد اغلب صرفاً به وابستگی زیستی محدود نمی‌شود، بلکه با الگوهای پایدارِ شناختی–هیجانی و سبک‌های ناسازگارانه مقابله‌ای پیوند دارد که در موقعیت‌های استرس‌زا، میل به مصرف و خطر عود را تشدید می‌کند. طرحواره‌درمانی با تمرکز بر شناسایی و اصلاح الگوهای عمیق و دیرپای ناکارآمد، می‌تواند نیازهای هیجانی برآورده‌نشده و سبک‌های مقابله‌ای اجتنابی را هدف قرار دهد و از این مسیر، کاهش تکانه‌وری، تنظیم هیجان و تحمل پریشانی را تقویت کند. از این رو، بررسی تأثیر طرحواره‌درمانی بر شدت اعتیاد در افراد در حال درمان می‌تواند شواهدی کاربردی برای تکمیل برنامه‌های درمانی و کاهش شدت نشانه‌ها و احتمال بازگشت فراهم آورد. هدف این پژوهش، بررسی تاثیر طرحواره درمانی بر میزان شدت اعتیاد معتادان در حال درمان شهرستان سیرجان بود. برای این منظور طی یک پژوهش نیمه آزمایشی با پیش آزمون پس آزمون، گروه کنترل و آزمایش 30 نفر از افراد معتادان در حال درمان شهر سیرجان به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایش(15نفر) و کنترل (15نفر) تقسیم شدند. گروه آزمایش 8 جلسه مورد درمان طرحواره درمانی قرار گرفت. گروهها پیش و پس از مداخله از نظر شدت شدت اعتیاد مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد طرح واره درمانی در کاهش شدت اعتیاد در معتادان در حال درمان موثر است. این یافته حاکی از آن است که هدف‌گیری الگوهای عمیق ناسازگار و سبک‌های مقابله‌ای ناکارآمد می‌تواند به کاهش میل به مصرف و بهبود کنترل تکانه و تنظیم هیجان در روند درمان کمک کند. بر این اساس، ادغام طرحواره‌درمانی در برنامه‌های درمان اعتیاد، به‌ویژه برای مراجعانی با مشکلات مزمن و خطر بالای عود، می‌تواند رویکردی اثربخش تلقی شود. پیشنهاد می‌شود در پژوهش‌های آینده پایداری اثرات در پیگیری‌های بلندمدت و نقش طرحواره‌های غالب در پاسخ به درمان بررسی گردد.