ارزيابي تيپ شخصيتي و منبع كنترل در بيماران مبتلا به بیماری های کرنری قلب
نویسندگان
1 رئیس اداره مراکز تحقیقاتی سازمان مرکزی
2 3. کارشناسی ارشد روان شناسی بالینی، دانشگاه آزاد ساری
3 استادیار روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان، سمنان، ایران
doi
چکیده
بیماریهای کرنری قلب افزون بر عوامل زیستی و سبک زندگی، با مؤلفههای روانشناختی نیز پیوند دارند که میتوانند بر بروز، تداوم و پیامدهای درمانی اثرگذار باشند. تیپهای شخصیتی، بهویژه الگوهای مرتبط با هیجانهای منفی، تکانشگری یا سبک مقابلهای، میتوانند با رفتارهای سلامتمحور، پایبندی به درمان و مدیریت استرس ارتباط داشته باشند. همچنین منبع کنترل (درونی/بیرونی) بر ادراک فرد از نقش خود در کنترل بیماری، انگیزش برای تغییر رفتار و مشارکت فعال در مراقبتهای پزشکی اثر میگذارد. از این رو، ارزیابی تیپ شخصیتی و منبع کنترل در بیماران مبتلا به بیماریهای کرنری قلب میتواند به شناسایی عوامل خطر روانی– رفتاری و طراحی مداخلات حمایتی و توانبخشی قلبی متناسب کمک کند. هدف اين مطالعه بررسي مقايسه ای پنج عامل بزرگ شخصيت و منبع كنترل در بيماران مبتلا به بیماری های کرونری قلب با افراد سالم بوده است. در این مطالعه مقطعی، 70 آزمودنی با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس، از میان بیماران مبتلاء به بیماری کرونرقلب مراجعه کننده به مراکز قلب و عروق بیمارستان های شهرساری بعد از همتا شدن از نظر سن؛ جنسيت و سطح تحصیلات از نظر پنج عامل بزرگ شخصیتی و منبع کنترل بیرونی و درونی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تحلیل آنووا (ANOVA) نشان داد بيماران مبتلا به بیماری های کرونری قلب نسبت به افراد سالم در چهار عامل روان رنجورخويي، برون گرايي، رضايت و ياگشودگي و توافق و سازگاري تفاوت معنادار داشتند، اما در عامل وظیفه شناسی ، بین دو گروه تفاوت معناداری وجود نداشت. تفاوت نمره منبع كنترل بيماران با گروه غیر بیمار، گرچه معنادار نبود اما در گروه بیماران، كمتر از نقطه برش تعيين شده و نشان مي دهد كه بيماران مبتلا به بیماری های کرونری قلب نسبت به افراد سالم داراي منبع کنترل بیرونی تري مي باشند. با توجه به اين که تيپ شخصيتي و منبع كنترل ارتباط تنگاتنگي با بروز و تداوم بيماري گرفتگي عروق کرونر قلب دارد، پيشنهاد مي شود مداخلات روان شناختي براي کنترل و کاهش متغيرهاي آسيب زاي فوق در پروتکل درماني بيماران عروق كرونر گنجانيده شود.
