اثربخشی عوامل فضایی معماری داخلی در امیدواری و آسایش سالمندان ساکن در سرای سالمندان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روان‌شناسی بالینی، دانشگاه شیراز

2 هیئت علمی دانشگاه

3 استاد روان‌شناسی بالینی، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه شیراز، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی

4 عضور هیت علمی دانشگاه شیراز

doi
چکیده

محیط، به سبب نقشی که در شکل‌دهی به رفتار، احساسات و وضعیت روانی انسان ایفا می‌کند، از اهمیتی بنیادین و انکارناپذیر برخوردار است. با عنایت به اینکه در دوران معاصر، طراحی مراکز درمانی و خدماتی نظیر سرای سالمندان از رویکرد صرفاً عملکردمحور فاصله گرفته و به سمت خلق فضاهای شفابخش، انسان‌محور و ارتقای کیفیت زندگی کاربران تکامل یافته است، بررسی و تحلیل اثرات عناصر فضایی معماری داخلی در این سراها امری ضروری و اجتناب‌ناپذیر تلقی می‌شود. هدف این مطالعه، ارزیابی سطح تأثیر سرای سالمندی که بر مبنای عوامل فضایی معماری داخلی و اصول طراحی محیطی مناسب سالمندان شکل گرفته، بر میزان امیدواری و آسایش ساکنان سالخورده بود. برای این منظور، طی یک پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با یک گروه کنترل 30 نفر از سالمندان ساکن در سرای سالمندان با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، انتخاب و به صورت تصادفی، در دو گروه ۱۵ نفری آزمایش و ۱۵ نفری گواه جایگزین شدند. آزمودنی ها از نظر امید به زندگی و رضایت از زندگی ارزیابی شدند. نتایج تحلیل کواریانس چندمتغیره نشان داد که شاخص‌های امیدواری و آسایش پس از مداخله به‌صورت معناداری بهبود یافتند (P<0.05). یافته‌ها بیانگر آن است که طراحی خانه سالمندان بر اساس عوامل فضایی معماری داخلی، در ارتقای آسایش و افزایش امیدواری سالمندان مؤثر است.