اثربخشی بازی درمانی بر نشانه‌های اضطراب واحساس تنهایی وارتباط مادر- فرزند در كودكان پیش دبستانی شهر اهواز

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 گروه روان‌شناسی ، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

doi
چکیده

دوران پیش‌دبستانی مرحله‌ای حساس است که در آن اضطراب، احساس تنهایی و دشواری‌های رابطه با والدین می‌تواند مسیر سازگاری کودک را مختل کند. در بسیاری از موارد، کودک توان بیان مستقیم هیجان‌ها و تعارض‌های درونی را ندارد و این فشارها به‌صورت نشانه‌های اضطرابی، کناره‌گیری یا مشکلات ارتباطی بروز می‌یابد. بازی‌درمانی به‌عنوان زبان طبیعی کودک، امکان بیان نمادین هیجان‌ها، تجربه احساس امنیت و یادگیری مهارت‌های ارتباطی را در یک چارچوب حمایتی فراهم می‌کند. بنابراین بررسی اثربخشی بازی‌درمانی بر اضطراب، احساس تنهایی و بهبود ارتباط مادر–فرزند در کودکان پیش‌دبستانی شهر اهواز می‌تواند شواهد کاربردی برای مداخلات زودهنگام در خانواده و مراکز آموزشی ارائه دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی بازی‌درمانی بر نشانه‌های اضطراب، احساس تنهایی و کیفیت رابطه مادر–فرزند در کودکان پیش‌دبستانی شهر اهواز انجام شد. این مطالعه به شیوه شبه‌آزمایشی و با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون همراه با گروه کنترل اجرا گردید. نمونه پژوهش شامل ۳۰ کودک بود که به‌صورت هدفمند انتخاب و سپس به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند؛ شرکت‌کنندگان پیش و پس از مداخله از نظر اضطراب، احساس تنهایی و کیفیت ارتباط مادر–فرزند ارزیابی شدند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۴۵ دقیقه‌ای مداخله بازی‌درمانی دریافت کرد. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد بازی‌درمانی به‌طور معناداری موجب کاهش اضطراب، کاهش احساس تنهایی و بهبود رابطه مادر–فرزند در گروه آزمایش شد. یافته‌ها حاکی از آن است که بازی‌درمانی با فراهم‌کردن بستری امن برای بیان هیجان‌ها، پردازش تجربه‌ها و تقویت مهارت‌های ارتباطی، می‌تواند در ارتقای سلامت روان کودک و بهبود تعاملات عاطفی خانواده نقش مؤثری ایفا کند.