رابطه بین طرح‌واره نقص شرم و خودشفقتی با میانجی‌گری ذهنی‌سازی در زنان شاغل شهر اصفهان

نویسندگان

1 1. دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی بالینی، واحد خمینی‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی‌شهر، اصفهان، ایران.

2 استادیار، گروه روان‌شناسی بالینی، مؤسسه آموزش عالی المهدی مهر، اصفهان، ایران.

doi
چکیده

طرح‌واره نقص شرم به‌عنوان یک الگوی فکری منفی، می‌تواند احساس بی‌کفایتی و شرم را در زنان شاغل تقویت کند. در این میان، خودشفقتی به‌عنوان یک سازه حمایتی می‌تواند به کاهش این احساسات منفی کمک کند. همچنین، ذهنی‌سازی به‌عنوان یک فرایند درک و تفسیر تجربیات داخلی، می‌تواند نقش میانجی‌گرانه‌ای در این رابطه ایفا کند. این مطالعه به بررسی این روابط و تأثیرات متقابل آن‌ها در بهبود کیفیت زندگی زنان شاغل پرداخته است. برای این منظور طی یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی۳۰۰ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس از جامعه زنان شاغل در نهادهای دولتی و خصوصی شهر اصفهان در سال 2024 انتخاب و از نظر طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه، پخودشفقتی، و ذهنی‌سازی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تحلیل مسیر و مدل‌سازی معادلات ساختاری نشان داد که بین طرح‌واره‌ نقص و شرم با متغیر خودشفقتی ، رابطه مستقیم و معناداری وجود دارد. همچنین، ذهنی‌سازی نقش میانجی‌گر معناداری در روابط نقص و شرم با خودشفقتی ایفا می‌کند، نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که ذهنی‌سازی می‌تواند به‌عنوان یک سازوکار روان‌شناختی مهم، اثرات منفی طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه را تعدیل کرده و از شدت آسیب‌های روانی ناشی از آن‌ها بر روی شاخص‌هایی مانند خودشفقتی بکاهد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که ذهنی‌سازی به‌عنوان یک سازوکار روان‌شناختی مهم، می‌تواند اثرات منفی طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه، از جمله طرح‌واره نقص شرم، را تعدیل کند. این فرآیند به زنان شاغل کمک می‌کند تا تجارب و احساسات خود را بهتر درک کنند و با خود شفقت بیشتری داشته باشند.