مدل‌یابی ساختاری رابطه نشخوار فکری و اضطراب اجتماعی: میانجی‌گری تنظیم هیجان در دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم

نویسندگان

1 استادیار گروه پرستاری، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی بندرعباس، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی بالینی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران

3 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی بالینی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران

doi
چکیده

نشخوار فکری به عنوان یک الگوی شناختی تکرارشونده، خود و غالباً منفی‌نگر است که فرد را در چرخه تکرار رویدادهای استرس‌زای واقعی یا فرضی گرفتار می‌سازد. هدف این پژوهش، مدل‌یابی ساختاری رابطه بین نشخوار فکری و اضطراب اجتماعی با نقش میانجی تنظیم هیجان در میان دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر بندرعباس بود. برای این منظور، طی یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود 250 نفر از دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر بندرعباس به روش خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و از نظر نشخوار فکری، اضطراب اجتماعی و راهبردهای تنظیم هیجان ارزیابی شدند. نتایج حاصل از تحلیل مسیر نشان داد که نشخوار فکری تأثیر منفی و معناداری بر تنظیم هیجان دارد، به این معنا که افزایش نشخوار فکری با کاهش توانایی تنظیم هیجان همراه است. با این حال، نقش میانجی تنظیم هیجان در رابطه بین نشخوار فکری و اضطراب اجتماعی معنادار نبود و تنظیم هیجان نتوانست رابطه بین این دو متغیر را تبیین کند. همچنین نتایج نشان داد که افزایش توانایی تنظیم هیجان به‌طور مستقیم به کاهش اضطراب اجتماعی منجر نمی‌شود. این یافته‌ها حاکی از آن است که برای کاهش اضطراب اجتماعی در دانش‌آموزان دختر، تمرکز صرف بر بهبود تنظیم هیجان کافی نیست و لازم است مداخلات روان‌شناختی به‌طور مستقیم نشخوار فکری و سایر فرایندهای شناختی و هیجانی مرتبط با اضطراب اجتماعی را نیز هدف قرار دهند.