مدل یکپارچه راهبردی عملیاتی ارزیابی اجرای سیاستهای برنامههای توسعه ملی زیستمحیطی
نویسندگان
1 استاد دانشکده کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول)؛
2 دکتری محیط زیست، پردیس بینالملل کیش، دانشگاه تهران، تهران، ایران؛
3 دانشیار دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران؛
doi
10.22034/mr.2024.16869.5820چکیده
موضوع محیط زیست و تغییر اقلیم از چالشهای اساسی و بااهمیت زندگی بشر در عصر کنونی است. بهطوریکه این مسئله مهم در دستور کار سازمانهای جهانی، دولتها، ذینقشان و ذینفعان حوزه سلامت بهویژه در سطح جامعه قرار گرفته است. همچنین تجارب دولتهای توسعهیافته در اجرای سیاستهای محیط زیستی در سطح ملی نشان میدهد ارزیابی اجرای این سیاستها باید مورد کنکاش بیشتر قرار گیرد. این مقاله با روش ترکیبی، کیفی، کمی (آمیخته) و با استفاده از «مدلسازی ساختاری تفسیری»، به تحلیل دادهها پرداخته است. در بخش کیفی با مرور سیستماتیک ادبیات و در بخش کمی با جمعآوری دادهها بهصورت تکمیل پرسشنامه از محققان و خبرگان بالای 15 سال سابقه کار مرتبط انجام شده است. سپس با توجه به روش گفته شده، اعتبار روایی و پایایی یافتهها نیز با استفاده از نرمافزار مدلسازی ساختاری تفسیری مورد تأیید قرار گرفته است. تحلیل کیفی ادبیات و پیشینه تحقیق نشان داد که در دو سطح ارزیابی راهبردی و عملیاتی زیستمحیطی مطالبی موجود است اما از پیوند بین این دو سطح بهصورت یکپارچه تاکنون مطلب علمی ارائه نشده است که این مسئله یکی از یافتههای جدید این پژوهش است. همچنین در سطح راهبردی علاوه بر ابعاد: طرحها، برنامهها و سیاستها، بعد چهارم به نام اولویتگذاری نیز از دیگر یافتههای جدید بهدست آمده از این تحقیق است. یکی دیگر از یافتههای این تحقیق معرفی دو نوع شاخص «آیندهنگر و عملکرد» است که در هر مرحله از «مدل یکپارچه راهبردی-عملیاتی» بهصورت کامل معرفی و در یک فرایند نشان داده شده است
