عوامل مؤثر بر اثربخشی فعالیت‌های گروهی در کلاس‌های یادگیری معکوس

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری رشته مدیریت آموزشی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
چکیده

هدف این پژوهش شناسایی عوامل مؤثر بر اثربخشی فعالیت‌های گروهی در کلاس‌های یادگیری معکوس بود. پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند با 18 مشارکت کننده (10 دانشجو و 8 استاد) در استان تهران با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، گردآوری شدند. تحلیل داده‌ها منجر به استخراج 226 کد باز و شناسایی سه مضمون اصلی شامل انگیزه‌های مشارکت در فعالیت‌های گروهی (تعاملات اجتماعی انگیزشی، یادگیری عمیق و کاربردی، حمایت و بازخورد اساتید)، موانع همکاری گروهی (محدودیت‌های زیرساختی و تجهیزات فن‌آوری، محدودیت‌های زمانی، کمبود مهارت‌های تیمی) و راهکارهای بهبود اثربخشی فعالیت‌های گروهی (ساختار شفاف فعالیت‌ها، بهره‌گیری از فن‌آوری‌های دیجیتال، آموزش مهارت‌های تیمی، ایجاد انگیزه و تشویق) شد. یافته‌ها نشان داد که تعاملات اجتماعی انگیزشی، طراحی ساختاریافته فعالیت‌ها و رفع موانع زیرساختی و زمانی، اثربخشی فعالیت‌های گروهی را در کلاس‌های معکوس تقویت می‌کنند. این یافته‌ها با تأکید بر بومی‌سازی راهکارها و آموزش مهارت‌های تیمی، شکاف‌های موجود در نظام آموزشی ایران را برطرف کرده و راهکارهای عملی برای اساتید، دانشجویان و سیاست‌گذاران دانشگاهی ارائه می‌دهند. اجرای این راهکارها می‌تواند شایستگی‌های همکاری گروهی دانشجویان را بهبود بخشیده، کیفیت یادگیری را ارتقا دهد و نظام آموزشی دیجیتال در دانشگاه‌های ایران را تقویت کند.